Musika

1.KANTUA:AHOZKO ADIERAZPENA

Musika tresna nagusia gizakiaren ahotsa da.Ahotsa hitz egiteko erabiltzen dugu eta,orrenbestez,elkarrekin komunikatzeko;baina kantatzeko ere erabiltzen dugu.

1.1 Gizakiaren ahotsak.

Birikietatik trakeetarantz bultzaturiko aireak ahots kordetatik igaro eta oriek dardarazten dutenean, hotsak sortzen dira.

Ahotsa sortzean ondoko elementuek artzen dute parte:

• Birikak:airea ematen dute
• Ahots kordak:laringeam daude
• Barrunbe erresonatzaileak:ahotsaren tinbrea sortzen dute

1.2 Ahots motak.

Sei ahots mota bereizten ditugu,altuenetik,bazuenera;Hiru andarazkoenak:sopranoa,mezzo sopranoa eta kontraltoa;eta hiru gizonezkoena:tenorea,baritanoa eta bazua

Andrazkoen ahotsak

Sopranoa:Gizakiaren ahotsik garaiena.

Mezzo-sopranoa:Emakumeen bitarteko ahotsa:adibidez,bizet-en Carmen.

Kontraltoa:Emakumeen ahotsik baxuena.Ahots zakonak,indartsuak eta adierazkorrtasun dramatiko handikoak sortzen ditu.

Gizonen ahotsak

Tenorea:gizonezkoen ahotsik garaiena.Zenabait mota bereizten dira:Tenore eroikoak arintasuna,bikaintazuna eta indarra  konbinatzen ditu,Wagnerren tristan.

Baritanoa:Tenorearen eta baxuaren arteko ahotsa

Baxua:gizonezkoen ahotsik zakonena da.Motak:Baxu zerioak ahots indartzu eta irmoa dauka;esaterako zarastro,xirula magikoa-n.

1.3 Ahots eraketak

Ahots eraketa desberdin bi entzun berri dituzu.Onoko eraketak bereiz daitezke:

Korua:Musika ahots desberdinez interpretatezen duen abezlari taldea da.

Beste aldagarri edo izen batzuk ere erabiltzen dira:Orfeoia,Ganbara-korua eta ahots zuriko korua.

Castrati:1600 eta 1800 bitartean,operako izar handiak sexu ibridoko kantariak ziren, gizon sikiratuak hain zuzen.Famatuena:Farinelli,espainian bizi zen.

1.4 Kantuak eta musika tresnak.

Erdi Aroa:garai onetan ondo bereizten zituzten harizko,haizezko eta perkusiozko musika tresnak;zinbaloak,arpa,lauta,gaita etb.

Errenazimentua:Haizesko musika tresnen eta tekladun polifonikoen erabilerak gorakada handia izan zen;biola,lauta,kromornoa,racketa,espineta eta trompeta

Barrokoa:Batez ere,biolinen familiako musika tresnak garatu eta zailkatu ziren:biolina,biola,biolontzeloa eta kontrabasoa.

klasismotik erromantizismora:klasizismoan haizesko musika-tresna berriak sortu ziren,tronpak eta klarineteak esaterako.

Musika tresnak errikoiak:Musika tresna "klasikoak"bilakatzen ari ziren bitartean,herri bakoitzak bereak asmatu eta egin zituen.