Estratexias de Inclusión Educativa e Xestión da Diversidade no Currículo

Definición da Atención á Diversidade

A atención á diversidade é o conxunto de medidas e accións que teñen como finalidade adecuar a resposta educativa ás diferentes características e necesidades, ritmos e preferencias de aprendizaxe, motivacións, intereses e situacións sociais e culturais do alumnado.

Principios e Metodoloxía da Escola Inclusiva

A escola inclusiva baséase nos seguintes principios fundamentais:

• É un dereito de todos os nenos e nenas compartir un sistema educativo.
• A diferenza é un valor e non un problema. Débense atopar as posibilidades dentro das limitacións e tamén aceptar unha realidade que non se pode negar, e debemos aprender a tratar, coñecer e respectar.
• Os problemas non son dos individuos, senón das barreiras á aprendizaxe (tanto físicas como curriculares). Unha clave da inclusión é a eliminación desas barreiras.
• O currículo común cos axustes necesarios é o mellor marco educativo.
• Compartindo espazos e tempos de aprendizaxe, o que require axustar a proposta educativa e non supoñer o que o alumnado pode facer, senón darlle a oportunidade de desenvolver ao máximo as súas características.
• Dá voz ao alumnado con discapacidade, que ten a súa autonomía e as súas necesidades e non debe ser representado por outras persoas.

A inclusión educativa require un Deseño Universal do Currículo (DUC).

Medidas de Atención á Diversidade

As medidas de atención á diversidade son as actuacións, estratexias ou programas destinados a proporcionar unha resposta axustada ás necesidades educativas do alumnado.

Medidas Ordinarias

As Medidas Ordinarias non alteran significativamente os obxectivos, contidos ou criterios de avaliación do currículo. Modifican a dinámica da aula, e o seu potencial de cambio é máis importante que no caso das medidas extraordinarias. Son todas aquelas que o profesorado pode poñer en práctica dentro da súa aula.

Caracterízanse por:

• Adecuación da estrutura e organización do centro á diversidade (horarios, grupos, etc.).
• Adecuación das programacións didácticas ao alumnado.
• Adaptación dos tempos, dos instrumentos e dos procedementos de avaliación.
• Aulas de atención educativa e convivencia.
• Reforzo educativo e apoio do profesorado con dispoñibilidade horaria.
• Programas de enriquecemento curricular para alumnado con altas capacidades intelectuais.
• Programa de habilidades e competencias sociais.

Estas medidas posúen a maior capacidade de transformación da dinámica da aula, facilitando que o profesorado se adapte mellor ás necesidades dos nenos e nenas.

Medidas Extraordinarias

As Medidas Extraordinarias son todas aquelas dirixidas a dar resposta ás necesidades educativas do alumnado con Necesidade Específica de Apoio Educativo (NEAE). Poden requirir modificacións significativas do currículo ordinario e/ou supor cambios esenciais no ámbito organizativo, así como, de ser o caso, nos elementos de acceso ao currículo ou na modalidade de escolarización. Aplicaranse logo de esgotadas as de carácter ordinario ou por resultaren estas insuficientes.

Caracterízanse por:

• Adaptacións Curriculares Significativas (ACS): Son medidas de carácter significativo, para un alumnado en particular nunha área determinada na que precisa axuda. Requiren a aprobación da administración, pois supoñen unha diferenciación moi significativa do currículo ordinario.
• Agrupamentos Flexibles: Permiten que en determinadas materias se reúnan pequenos grupos para traballar certas dificultades en algunhas áreas.
• Apoio do Profesorado de Pedagoxía Terapéutica (PT) e/ou Audición e Linguaxe (AL): Realizarán as súas funcións, con carácter xeral, na aula ordinaria (Art. 57.3).
• Programas de Diversificación Curricular: (Aplicables principalmente na Educación Secundaria).