Falacias Lóxicas e a Revolución Científica: De Aristóteles a Newton

Falacias Lóxicas e Conceptos Fundamentais da Argumentación

Que é unha falacia?

Unha falacia é unha forma de argumentación que parece válida pero non o é. A conclusión non se deriva loxicamente das premisas, aínda que poida resultar persuasiva e convincente.

Tipos Comúns de Falacias

• Ad verecundiam: Consiste en defender unha conclusión apelando á autoridade de alguén na materia, sen achegar outras razóns.
• Ad hominem: Consiste en atacar ou desacreditar a persoa que presenta un argumento, en lugar de refutar o argumento en si.
• Ad populum: Baséase en defender unha conclusión sen xustificala, unicamente apelando aos sentimentos, emocións ou prexuízos dunha audiencia.
• Ad ignorantiam: Sostén que unha afirmación é verdadeira (ou falsa) simplemente porque non se demostrou o contrario.
• Ad baculum: Recorre á ameaza, o medo ou o uso da forza para que unha conclusión sexa aceptada.
• Ignoratio elenchi (conclusión irrelevante): Consiste en desviar a atención do tema principal, levando a discusión a un terreo diferente para presentar unha conclusión que non vén ao caso.
• Petitio principii (petición de principio): Prodúcese cando a conclusión que se quere probar xa se asume como verdadeira nunha das premisas, creando un argumento circular.
• Tu quoque ("ti tamén"): Utilízase para rexeitar un argumento alegando que a persoa que o emite non actúa de forma consecuente co que defende.
• Falsa causa: Atribúe unha relación causa-efecto incorrecta, a miúdo porque un feito precede a outro, sen que haxa probas suficientes desa conexión.
• Xeneralización precipitada: Chega a unha conclusión xeral a partir de moi poucos casos particulares, que non son suficientes para xustificala.
• Casuística: Rexeita unha xeneralización válida alegando excepcións irrelevantes ou sen xustificación.
• Falacia semántica (de ambigüidade): Emprega unha palabra ou expresión con múltiples significados de forma equívoca para levar a unha conclusión errónea.
• Preguntas múltiples (pregunta complexa): Inclúe varias preguntas nunha soa, inducindo ao oínte a admitir algo que non foi probado ao contestar.

Conceptos Clave

• Verdade: É unha propiedade dos enunciados (afirmativos ou negativos) que se corresponden coa realidade.
• Validez: É unha propiedade dos argumentos que depende da súa forma lóxica. Un argumento é válido se a conclusión se segue necesariamente das premisas. Verdade e validez non son propiedades independentes cando se quere saber se a conclusión é verdadeira ou falsa.
• Contraargumento: É un argumento que ten a mesma forma que o argumento orixinal, pero con todas as premisas verdadeiras e a conclusión falsa, o que serve para demostrar a invalidez do primeiro.

A Revolución Científica: Do Cosmos Aristotélico ao Universo Moderno

A Concepción do Universo

Sistema Aristotélico-Ptolemaico

• O universo está composto por esferas concéntricas.
• Divídese en dúas rexións: a sección sublunar (movementos imperfectos e lineais) e a sección supralunar (movementos perfectos e circulares).
• Está constituído por catro elementos (terra, auga, aire, lume) e un quinto, o éter.
• Non existe o baleiro.

Sistema Moderno

• O universo explícase mediante órbitas e as nocións de planeta e satélite.
• Non hai diferenza entre o mundo sublunar e o supralunar; as leis do movemento na Terra son as mesmas que en todo o universo.
• Os elementos químicos que forman o universo están presentes nel de xeito uniforme.
• Existe o baleiro.

A Natureza do Movemento

Visión Aristotélica

• O movemento consiste no tránsito da potencia ao acto; é sinónimo de cambio de calquera tipo.
• O estado natural das cousas é o repouso, e para que algo se mova precísase un motor.
• Diferéncianse os movementos naturais (o dos corpos cara ao seu lugar natural) e os violentos (causados por unha forza externa).
• Non é posible combinar dous movementos.

Visión Moderna

• O movemento é a consideración matemática do cambio de posición dun corpo no espazo.
• Réxese polo principio de inercia.
• Non existe diferenza entre movementos naturais e forzados.
• É posible combinar movementos.
• Non todo movemento precisa dun motor constante para manterse.

Definicións Clave do Movemento

• Movemento segundo Galileo: Un estado que consiste no cambio de posición espacial dun móbil en relación cos obxectos do seu arredor.
• Movemento segundo Aristóteles: Un proceso de cambio dende o estado de repouso no que se encontran todos os seres e obxectos do mundo sublunar.

A Primeira Lei de Newton: A Lei da Inercia

"Todo corpo persevera no seu estado de repouso ou movemento rectilíneo uniforme a non ser que sexa obrigado a cambiar o seu estado por forzas impresas sobre el."