A Filosofía Escolástica: Etapas, Autores e a Recepción de Aristóteles

A Filosofía Escolástica

1. Introdución

O ideal do saber da Idade Media é aspirar a unha cultura que asimile as belezas do saber clásico e as refira a Deus como fonte de toda beleza. Polo que se intentaba era superar o cumio alcanzado pola razón da filosofía grega, intentando lograr unha estreita colaboración entre a fe e a razón, o cal será o permanente reto que ocupará os autores destes séculos. Moitas das formulacións filosóficas gregas serviron de base racional explicativa ás ideas cristiás.

2. A Filosofía Escolástica

A Escolástica refírese ao ensino que se practicaba nas escolas monacais, episcopais ou palatinas na Idade Media.

2.1. Etapas e autores destacados

Adoitan distinguirse tres etapas:

Período de Formación

• Primeiro, a tarefa consistiu en recompilar textos antigos.
• No século XII esbózanse as grandes sínteses doutrinais. As escolas alcanzan gran celebridade.
• Destaca Pedro Abelardo, considerado o creador do método escolástico e partidario de aplicar a dialéctica; e Pedro Lombardo, que realizou unha importante tarefa de recompilación e sistematización.

Período de Apoxeo

• É o momento de madurez da filosofía escolástica, onde se producen as grandes sínteses doutrinais teolóxico-filosóficas.
• Lógrase unha idea máis clara do papel da filosofía, destacando San Tomás de Aquino.
• A obra de Aristóteles é coñecida na súa totalidade grazas á tradución directa do grego.
• As universidades son os centros culturais máis importantes, nelas impártense ensinanzas reguladas con cursos e mestres fixos.

Período de Crise ou Decadencia

• O optimismo é substituído agora por unha actitude crítica cara á conciliación entre fe e razón.
• Guillermo de Ockham, ao defender a peculiaridade dos contidos relixiosos, favorece indirectamente a autonomía da filosofía que debe atopar o seu propio camiño.
• A isto contribúen outros movementos como o místico especulativo, representado polo Mestre Eckhart.

3. O Coñecemento de Aristóteles na Idade Media

Ata o século XII, Aristóteles é coñecido só parcialmente a través da obra de Boecio, o cal traduce o libro Organon e a Isagoxe.

Neste século, a presenza de Aristóteles acentúase grazas ao coñecemento en Occidente dos filósofos árabes Avicena (aristotelismo platonizante) e Averroes (aristotelismo puro).

A completa entrada das obras de Aristóteles ten lugar no século XIII de mans de San Tomás de Aquino. O seu interese polo coñecemento directo de Aristóteles lévao a encargar unha tradución de todas as súas obras.