A Filosofía de Ortega e Gasset: Xeracións, Razón Vital e a Influencia de Nietzsche

O Método das Xeracións na Cronoloxía Histórica

Unha xeración é un período de quince anos durante o cal certa forma de vida estivo vixente. A xeración sería a unidade concreta da auténtica cronoloxía histórica, ou dito doutra forma, que a historia camiña e procede por xeracións. A afinidade non procede tanto dos individuos como de verse obrigado a vivir nun mundo que ten unha forma determinada e única.

Son precisamente as xeracións decisivas, na terminoloxía do autor, as que propician coas súas ideas os cambios cruciais ou saltos cualitativos da historia e determinan a articulación das épocas históricas. O denominado método das xeracións convértese para Ortega no máis esclarecedor instrumento de reflexión histórica.

Crítica ao Método Xeracional

A pesar da lucidez innegable deste método e o uso cegador que Ortega fixo del ao reflexionar nos seus escritos sobre os acontecementos políticos e culturais do seu tempo, é preciso recoñecer que non ten un significado científico senón ensaístico, polo que é criticable e está cuestionado desde unha historia entendida como ciencia social.

A Dicotomía Ortega-Nietzsche: Conceptos Centrais

A influencia de Nietzsche é notoria en tres conceptos centrais do pensamento de Ortega:

• Vida

  Nietzsche considera a vida como realidade primeira e fundamental e tamén como un ámbito autónomo ou independente nun dobre sentido:

  1. Ontolóxico: A vida non se deixa reducir á bioloxía.
  2. Epistemolóxico: A vida non pode ser coñecida e interpretada con validez desde as ciencias positivas senón desde a arte.

• Perspectiva (Perspectivismo)

  Para Nietzsche non hai verdades absolutas ou únicas. O mundo é un prisma de infinitas caras, cada unha das cales reflicte unha perspectiva fragmentaria e innovadora da realidade. O perspectivismo de Nietzsche ten carácter fragmentario mentres que o de Ortega ten carácter acumulativo.

• Razón

  Neste caso, a influencia no pensamento de Ortega prodúcese por reacción oposta á concepción nietzscheana. Ortega reivindicará, fronte a esta concepción, a filosofía como unha forma de coñecemento racional posible e válida, como filosofía da razón vital oposta a todos os irracionalismos, entre outros o de Nietzsche.