Franquismo en España: Consolidación, Leis Fundamentais e Contexto Internacional

A Institucionalización do Réxime Franquista: Fases e Fundamentos Ideolóxicos

A vitoria do bando sublevado na Guerra Civil, o 1 de abril de 1939, deixou vía libre para a institucionalización definitiva do réxime franquista. Unha ditadura militar que tería a súa fundamentación ideolóxica no pensamento militar e católico español, á que iría incorporando elementos procedentes do fascismo italiano. Franco asumía todos os poderes e baseaba a súa lexitimación na «salvación de España do mal» (liberalismo e comunismo) e no mantemento da paz. Comezou así unha etapa que se prolongaría sen moitos cambios ata a morte do ditador en 1975.

Fases da Institucionalización Franquista

Dito proceso de institucionalización contou con dúas fases ben diferenciadas:

• Primeira fase: Trataba de construír un réxime fascista semellante ao dos seus aliados, os nazis e os fascistas italianos.
• Segunda fase: Debido ao inicio da derrota destes na Segunda Guerra Mundial a partir de 1942, desenvolvería o concepto de democracia orgánica para marcar distancia fronte a eles.

Pilares Ideolóxicos e Sociais do Franquismo

O franquismo sustentábase nunhas bases ideolóxicas en sentido negativo (antiliberalismo, anticomunismo) e tamén en sentido positivo, estando a favor do caudillismo, o nacionalsindicalismo, o nacionalcatolicismo, o centralismo e o militarismo. A súa longa permanencia no tempo enténdese grazas ao apoio de catro sectores fundamentais da sociedade:

• A Igrexa
• O Exército
• FET y de las JONS
• Certos sectores socioeconómicos

Na primeira fase da institucionalización, tratou de crear un réxime de tipo fascista, forxando a imaxe de líder único que identificaba os intereses da nación cos seus propios. Franco foi recoñecido como líder indiscutible do Movemento Nacional. Mediante o Decreto de Unificación (1937), creou o partido único do réxime, onde aglutinaba a heteroxeneidade ideolóxica do bando sublevado.

A Arquitectura Xurídica do Franquismo: As Leis Fundamentais

No ano 1938, dentro da idea de rexeitamento do constitucionalismo, promulgouse a primeira das denominadas Leis Fundamentais (sete leis elaboradas entre 1938 e 1967), que suporían a arquitectura xurídica do réxime, pois estas leis convertéronse nas normas básicas da organización do Estado.

Primeiras Leis Fundamentais (1938-1939)

• O Foro do Traballo (1938)

  A primeira das Leis Fundamentais foi o Foro do Traballo (1938), copia do fascismo italiano. Esta lei, de carácter dogmático, que regulaba o mundo laboral, supuxo a adopción dun modelo económico capitalista.

• A Lei de Unidade Sindical (1940)

  Máis tarde, foi complementada en 1940 coa Lei de Unidade Sindical, na que se creaba o sindicato único.

• A Lei de Responsabilidades Políticas (1939)

  En 1939, promulgouse a Lei de Responsabilidades Políticas, que serviu para eliminar a oposición ao réxime.

O Franquismo na Posguerra: Autarquía e Relacións Internacionais

A Etapa da Posguerra ou da Autarquía

A etapa da posguerra ou da Autarquía: a entrevista entre Franco e Hitler.

Franco declarou España non belixerante, pero proporcionou materias primas ao Eixe e colaborou na Batalla do Atlántico.

Distanciamento do Eixe e Aproximación aos Aliados

O ano 1941 marcou o inicio do distanciamento co Eixe coa entrada dos Estados Unidos na guerra e a sinatura da Carta do Atlántico, na que os EUA e o Reino Unido declararon a súa intención de eliminar o fascismo de Europa. Estes feitos provocaron o inicio dunha «maquillaxe» do réxime cara ao pseudoliberalismo, asimilable aos aliados.