Funcionamento da Sinapse e Evolución dos Sistemas Nerviosos

A sinapse

Unha vez que o impulso nervioso chega ao final do axón, transmítese a outra neurona ou a un órgano efector mediante unha unión funcional denominada sinapse.

Nas sinapses entre as neuronas, a que conduce o impulso chámase neurona presináptica, e denomínase neurona postsináptica a que recibe o impulso. Hai dous tipos de sinapse:

• Sinapse eléctrica: as neuronas están moi próximas e conéctanse por unha proteína que permite o paso de ións dunha á seguinte. A transmisión é moi rápida. É máis frecuente nos invertebrados; un exemplo de sinapse eléctrica é a que se produce entre os conos e os bastóns da retina e as neuronas que os conectan co nervio óptico.
• Sinapse química: a separación entre as neuronas é maior que na sinapse eléctrica; o espazo entre as dúas é a fenda sináptica. Os botóns terminais do extremo dos axóns teñen numerosas vesículas cheas de substancias químicas, denominadas neurotransmisores. Cando chega un impulso nervioso a estes puntos, prodúcese unha descarga do neurotransmisor á fenda sináptica, que alcanza os receptores específicos situados na membrana da célula postsináptica, o que provoca nesta a despolarización e un novo impulso nervioso.

Evolución dos sistemas nerviosos

Redes nerviosas

Nos cnidarios (hidras, augamares e anemones de mar) aparecen verdadeiras neuronas que establecen contactos sinápticos entre si e forman plexos nerviosos. Estes plexos son de condución difusa, xa que as sinapses rudimentarias non son unidireccionais, senón que son permeables en ambos os dous sentidos, de forma que a estimulación nun punto se transmite en todas as direccións, facendo que todo o organismo reaccione.

Sistema nervioso cordal

Preséntano os platihelmintos (gusanos planos). Ten maior complexidade que o dos cnidarios: conta con neuronas sensitivas, motoras e de asociación, con sinapses unidireccionais e cunha organización céfalo-caudal, con simetría bilateral.

Consiste en dous cordóns nerviosos lonxitudinais e ventrais, conectados a intervalos entre si. Neste sistema obsérvase unha relativa cefalización, xa que no punto no que os dous cordóns nerviosos se unen, prodúcese un engrosamento que forma un ganglio cerebroide, que funciona como un cerebro simple. As sinapses tamén son unidireccionais.

Sistema nervioso ganglionar

Os anélidos presentan unha masa ganglionar dorsal ou ganglios cerebroides unidos e conectados coa cadea ventral por dous cordóns nerviosos que rodean a farinxe, formando o colar periesofáxico. Deste colar parten dous cordóns nerviosos ventrais, fusionados nos máis evolucionados, con dous ganglios, tamén fusionados, en cada metámero. Estes cordóns están unidos por conexións transversais.

Sistema anular

É o que presentan os equinodermos (estrelas de mar), que, aínda que en estado larval mostran simetría bilateral, sofren unha metamorfose e alcanzan no estado adulto simetría radial, polo que o seu sistema nervioso é radial.

É un sistema moi primitivo sen ganglios, sen cabeza e sen cerebro. Está constituído por un anel nervioso situado ao redor do tubo dixestivo, do que parte un cordón nervioso por cada brazo. Nos equinodermos, o sistema nervioso non está centralizado.