Fundamentos do Pensamento Político de Maquiavelo e o Estado Moderno

Maquiavelo: Cara a unha Teoría Científica do Estado

Maquiavelo pretende ofrecer na súa obra unha teoría científica ou unha descrición realista e veraz da orixe do Estado.

O Comportamento do Estado

Maquiavelo quere saber como o Estado, sexa unha Monarquía ou unha República, se mantén e conserva, e como debe comportarse con respecto a outros estados e aos seus propios súbditos ou cidadáns, con vistas a este fin.

O obxectivo desta indagación non é meramente teórico: Maquiavelo persegue con ela, primeiramente, explicar cales foron as razóns do afundimento político-militar florentino e italiano e, en segundo lugar, ofrecer a única vía que considera posible para a rexeneración política de Florencia e Italia. Este é un obxectivo en certo modo "utópico", que debe alcanzarse da única maneira que permite triunfar sobre a fortuna, se é posible: mediante a virtù, é dicir, a forza e a intelixencia dunha personalidade excepcional que impoña á corrompida materia italiana a forma dunha nova orde estatal capaz de durar máis alá del mesmo.

Primeiro Principio Político: Atención á Realidade

O saber político de Maquiavelo baséase na atención á realidade, sen ilusións ou autoenganos. Parte de como son as cousas e como é o home, non de como deberían ser as cousas ou de como debería ser e actuar o home.

Maquiavelo abandona así unha concepción normativa da política, habitual na tratadística anterior e baseada na norma moral da razón ou no precepto da relixión, para construír unha política positiva e empírica. Como o home ten unha natureza fixa e permanente, a legalidade política é tamén constante e o saber político pode ter un valor universal.

A Natureza Humana e o Cálculo Político

Segundo Maquiavelo, o home é malo; as paixóns que o constitúen, en especial a ambición, levan inevitablemente ao enfrontamento recíproco como unha condición natural. A maldade humana, sempre disposta a manifestarse na ocasión oportuna, é o principio do cálculo político.

Deste modo, a teoría e a praxe política son alleas á moral e independentes dela. Isto non significa que as accións políticas non merezan un xuízo moral e deixen de ser boas ou malas; quere dicir que a política é un territorio no que a moral non resulta sempre aplicable.