Gramática Galega Fundamental: Conectores, Pronomes e Adverbios

Conectores Lóxicos

Contraargumentativos

• con todo, pola contra, pero, mais, non obstante, en cambio, a pesar de que, aínda que, de todos os xeitos

Consecutivos e Causais

• polo tanto, xa que logo, por conseguinte, xa que, dado que, porque, por iso, en consecuencia

Aditivos

• tamén, ademais, mesmo, incluso, por riba, ata

Conectores Estruturais

De inicio

• primeiramente, ben, a seguir...

De enumeración ou de estruturación das partes

• en primeiro/segundo lugar, primeiramente, a seguir, a continuación, por último, para rematar, finalmente

De tematización

• no que ten que ver con, especialmente, de xeito destacado, con respecto a, no que atangue a, en relación con, no tocante a, etc.

De transición

• por outra banda, pola súa parte, polo que respecta a

De resumo

• resumindo, en resumo, en suma, recapitulando, en síntese, en poucas palabras

De finalización

• para rematar, finalmente, para concluír, en definitiva, etc.

De actitude

• con seguridade, con certeza, posiblemente, sen dúbida, de certo, etc.

O Pronome Relativo 'QUE'

• Ten un antecedente e introduce unha oración subordinada adxectiva da que forma parte. Pode substituírse por outros pronomes relativos como: o cal, a cal, os cales, cuxo.
• Cando introduce unha proposición subordinada adxectiva (con función de suxeito, obxecto directo, etc.) e non ten antecedente, pode estar substantivado e vai precedido de artigo: o que, a que, os que, as que.

A Conxunción 'QUE'

• Introduce unha proposición subordinada substantiva (pode substituírse por 'isto', 'esta cousa', etc.).

Tipos de Proposicións Subordinadas

Causais

• porque, que, dado que, pois, por causa de que, posto que, xa que... (Introducen a causa pola que se produciu un determinado efecto).

Consecutivas

• conque, daquela, de aí que, de forma que, de maneira que, de xeito que, entón, logo... (Introducen a consecuencia ou o efecto do expresado).

Temporais

• cando, antes de que, asemade, ata que, axiña que, cada vez que, desde que, despois de que, aínda ben que, logo que, mal, mentres, que, mentres tanto, namentres, non ben, sempre que... (Introducen unha circunstancia de tempo).

Modais

• como, como se, como queira que, conforme, consonte, segundo, sen que, tal e como... (Introducen un complemento que equivale funcionalmente a un complemento de modo).

Completivas (substantivas)

• que, se. (Introducen a oración en función de suxeito, obxecto directo ou atributo).

Outros usos de 'QUE'

• Puramente expresivo (en lingua coloquial).
• Desiderativo (expresa un desexo).
• Exhortativo (expresa unha orde).
• Nexo entre verbo auxiliar e o auxiliado nalgunhas perífrases verbais.

Conxuncións que introducen Proposicións Subordinadas Adverbiais

Copulativas

• e, mais, nin, a mais, e mais. (Forman grupos nos que os elementos se suman).

Distributivas e disxuntivas

• ou, ben...ben, cal...cal, nin...nin, ora...ora, quer...quer, xa...xa. (Expresan exclusión mutua ou realización alternativa).

Adversativas

• mais, pero, senón, agás que, non obstante, porén... (Indican contrariedade ou oposición entre os elementos que unen).

Concesivas

• aínda que, a pesar de que, así, mesmo que, nin que, pese a que, por máis que... (Introducen a idea de obxección ou dificultade que non impide a realización dunha acción).

Condicionais

• se, con que, con tal que, caso de que... (Introducen a oración que indica a condición necesaria para que se realice algo).

Finais

• a fin de que, para que, en favor de que... (Indican a finalidade coa que se realiza unha determinada acción).

Locativas

• onde queira que. (Introducen un complemento que equivale funcionalmente a un complemento de lugar).

Comparativas

• ca, que, coma, como. (Introducen o segundo termo dunha comparación).

O Adverbio

Lugar (onde?)

• Adverbios: aquí, aí, alí, acó, aló, acá, alá, acolá, dentro, fóra, arredor, cerca/preto, lonxe, xalundes/algures, arriba/enriba/derriba/encima, abaixo/embaixo/debaixo, adiante/diante, atrás/detrás, velaí, velaquí, ningures.
• Locucións adverbiais de lugar: a carón/de carón, ao pé, á beira, a rente(s), á dereita, á esquerda, a desmán/a contramán...

Tempo (cando?)

• Adverbios: antano/xacando, hogano, decote/acotío, asemade, trasantonte, decontado, deseguida, noutrora, agora/arestora, outrora, mentres/namentres/entrementres, xa, nunca, xamais/endexamais, entón, logo, daquela, axiña, seguido, sempre.
• Locucións adverbiais de tempo: hoxe en día, a diario, a miúdo, de vez en cando/de cando en vez, ás veces/por veces, pouco a pouco, a tempo, antes de antonte, a cada pouco, a deshora, a destempo, de alí a pouco, ao pouco, por veces...

Modo (como?)

• Adverbios rematados en -mente: facilmente...
• Outros adverbios de modo: así, ben, mellor, como, gratis, devagar/amodo/engorde/paseniño, case, adrede, arreo.
• Locucións adverbiais de modo: á/de présa, a escape, ás carreiras, a eito/a feito, ao chou/ás toas, de balde, de socato, á mantenta/a tergo...

Cantidade (canto?)

(Non se proporcionan exemplos específicos neste documento)

Afirmación

• si, abofé, tamén, xaora...

Negación

(Non se proporcionan exemplos específicos neste documento)

Dúbida

(Non se proporcionan exemplos específicos neste documento)