Grupo Nós: Pilar da Cultura e Literatura Galega do Século XX

O Grupo Nós: Traxectoria e Legado Cultural

O Grupo Nós xurdiu en 1920 co primeiro número da súa revista homónima. Estaba composto por un conxunto de escritores que iniciaron a súa actividade nos primeiros anos do século XX e que terían como órgano de expresión a Revista Nós (Ourense, 1920), unha publicación monolingüe en galego.

Membros Destacados e Contribucións

Entre os seus membros máis importantes atopábanse:

• Vicente Risco: Director literario da revista.
• Ramón Otero Pedrayo.
• Florentino López Cuevillas.
• E tamén Castelao, quen foi director artístico da publicación.

Grazas a este grupo, a narrativa utilizouse máis, o que permitiu que a literatura galega mellorase e competise coa doutros países. Posuían unha sólida formación cultural e unha excelente preparación académica; eran intelectuais con amplos coñecementos.

Orixe Social e Evolución Ideolóxica

Todos os membros eran de orixe burguesa (Otero Pedrayo, por exemplo, era fidalgo con pazo propio en Trasalba). Tiveron unha etapa afastada do galeguismo antes de confluír nel (arredor de 1920), agás Castelao.

Na época afastada do galego, eran inconformistas, inadaptados, rebeldes co mundo do seu arredor e sempre apostaron pola modernidade sen renunciar á tradición. Gustábanlles as culturas alleas, sobre todo a oriental e o máis alá.

Actividade Literaria e Temática

Cultivaron con éxito a actividade literaria, tanto en prosa como en ensaio. No caso do ensaio, os temas máis habituais foron:

• Arqueoloxía.
• Xeografía.
• Etnografía.
• Historia.

A prosa, pola súa banda, estaba ambientada no urbano.

Participación Política e Compromiso con Galicia

Participaron no ámbito político, primeiro no seo das Irmandades da Fala (desde 1917) e despois no Partido Galeguista (PG, fundado en 1931).

O núcleo fundamental (Risco, Otero Pedrayo, Cuevillas) inicialmente viviu de costas á cultura galega, mostrando interese polos mundos exóticos, fascinados polos temas esotéricos, os mundos do máis alá, e ámbitos raros. Porén, cando ingresaron nas Irmandades, trocaron o exótico, o esotérico e o lonxano polo galeguismo e por Galicia; e o individualismo polo traballo en común en favor de Galicia.

Vicente Risco, no ensaio Nós, os inadaptados, explica como foi posible este cambio segundo el. Ramón Otero Pedrayo explicou moi ben como dan o paso cara ao galeguismo na súa novela Arredor de si.

En 1920, Risco codirixe a revista con Castelao e funda a Revista Nós cunha finalidade pedagóxica e divulgativa: espallar os ideais do galeguismo e, sobre todo, modernizar e europeizar a cultura galega (por primeira vez, en 1925, apareceu traducido ao galego un fragmento do Ulises de James Joyce).

Vocabulario

Baranda

Barandilla

Faio

Desván/ático

Balcón

Balcón

Galería

Galería

Adega

Bodega

Garaxe

Garaje

Soto

Sótano

Fachada

Fachada

Bufarda/Facheirelo

Ventana redonda

Cheminea

Chimenea

Tellado

Tejado

Tragaluz/Claraboi

Tragaluz/Claraboya

Persiana

Persiana

Peitoril

Borde de ventana

Contraventá

Contraventana

Escaleiras

Escaleras

Columna

Columna

Céspede

Césped

Ventá/Fiestra/Xanela

Ventana

Canlón/Caneiro

Canalón

Paneis solares

Paneles solares

Piscina

Piscina

Bambán/Tobogán

Columpio/Tobogán

Pá escavadora

Pala excavadora

Formigoneira

Hormigonera

Cerca de seguridade

Valla de seguridad

Paleta

Paleta

Camión de envorque

Camión volquete

Formigón

Hormigón

Guindastre

Grúa

Focha/Socavón/Fosa

Hoyo/Socavón/Fosa

Ladrillo

Ladrillo

Cascallo

Escombros

Martelo pneumático

Martillo neumático (taladro)

Nivel

Nivel

Chumbada

Plomada/hilo para ir recto

Inmobles

Inmueble

Especuladora

Que compra y vende bienes con el fin de obtener beneficios

Sustentable

Sostenible

Inmobiliaria

Empresa que construye y/o vende inmuebles

Hábitat

Lugar habitado donde convive una comunidad

Rehabilitación

Restauración o el arreglo de un objeto o lugar

Crédito

Préstamo

Degradación

Acción de estropearse

Emblemáticas

Lo más destacado de algo

Sobredimensionadas

Tamaño demasiado grande

Colaterais

Suceso que se produce de forma accidental

Alugamento

Cantidad que se paga periódicamente por el arrendamiento de algo