Interior da Terra: capas, minerais, rochas e propiedades fundamentais

1. Como é o interior da Terra: capas

A Terra ten un radio de aproximadamente 6.371 km e está composta por tres capas principais: corteza, manto e núcleo.

Corteza

• A corteza está formada por elementos como aluminio, potasio, ferro e silicio. Alcánzase ata uns 30 km de profundidade.
• Está composta pola corteza oceánica, formada por rochas basálticas, e pola corteza continental, formada por rochas graníticas.

Entre a corteza e o manto atópase a discontinuidade de Mohorovičić (Moho).

Manto

• O manto está composto por silicatos ricos en ferro e magnesio.
• Manto superior: alcanza uns 600 km de profundidade e está formado principalmente por peridotita.
• Manto inferior: alcanza ata uns 2.900 km de profundidade e conta con minerais como a perovskita.

Entre o manto e o núcleo atópase a discontinuidade de Gutenberg.

Núcleo

• O núcleo está formado principalmente por níquel e ferro; nelas alcánzanse temperaturas moi elevadas.
• A temperatura pode chegar a aproximadamente 6.700 °C.
• Núcleo externo: atópase en estado fundido e esténdese ata unha profundidade de uns 5.100 km.
• Núcleo interno: está en estado sólido e chega ata o radio da Terra, uns 6.371 km de profundidade.

2. Diferenzas e semellanzas entre minerais e rochas

3. Clases de minerais segundo a composición química

• Elementos nativos: minerais formados por un só elemento: ouro (Au), prata (Ag), ferro (Fe), cobre (Cu).
• Sulfuros: formados por xofre + metal. Exemplos: blenda (ZnS), galena (PbS).
• Óxidos: formados por un metal + oxíxeno. Exemplos: magnetita, hematita, limonita.
• Haluros: sales formadas por un metal + non metal. Exemplos: halita (NaCl), fluorita (CaF2).
• Carbonatos: formados por CO3^2- + metal. Exemplos: calcita (CaCO3), siderita (FeCO3).
• Nitratos: formados por NO3^- + un cation. Son importantes na agricultura para enriquecer o solo. Exemplo: nitrato de potasio (KNO3).
• Fosfatos: formados por PO4^3-. O máis importante é o apatito.
• Sulfatos: formados por SO4^2-. Exemplo: yeso (gipsita).
• Silicatos: formados por SiO4^4-; constitúen a maior parte dos minerais da corteza e do manto.

4. Propiedades dos minerais

• Propiedades químicas (p.ex., reaccións con ácidos, oxidacións) que poden producir accións destructivas sobre o mineral.
• Radioactividade en minerais que conteñen elementos radiactivos.
• Solubilidade: algúns minerais son solubles na auga, como a halita; algúns carbonatos cálcicos poden disolverse en auga con CO2 disolto. A halita ten sabor salgado.
• Propiedades físicas como:

Dureza

A dureza é a resistencia que opón un mineral a ser rascado. Clasifícase na escala de Mohs (do máis blando ao máis duro):

1. Talco
2. Xeso
3. Calcita
4. Fluorita
5. Apatito
6. Ortoclasa (feldespato)
7. Cuarzo
8. Topacio
9. Corindón
10. Diamante

Densidade

Densidade: relación entre masa e volume. Fórmula: d = m / v.

Forma

A forma exterior do mineral préséntase en distintos hábitos (laminares, fibrosos, masivos, aciculares, etc.).

Ópticas

Propiedades ópticas como a cor da raia (a cor do polvillo que queda ao frotar o mineral sobre unha placa de porcelana) e transparencia, brillo, birrefringencia, etc.

5. Clasificación das rochas

1. Magmáticas: formadas pola consolidación do magma (unha mestura de minerais e rochas fundidas xunto con gases como CO2).
   • Volcánicas: fórmanse cando o magma sae ao exterior e se solidifica (lava); son de enfriamento rápido.
   • Plutónicas: fórmanse cando o magma arrefría no interior da Terra (enfriamento lento). Exemplo: granito.
2. Sedimentarias: fórmanse a partir da acumulación, compactación e cementación dos sedimentos (fragmentos que proceden da disgregación das rochas). Exemplo: silex (sílex) e outras rochas sedimentarias.
3. Metamórficas: fórmanse a partir doutras rochas sometidas a elevadas presións e temperaturas, sen chegar a fundirse. Exemplo: (procedente da metamorfose da calcaria).

6. O método científico

É o método que emprega a ciencia para chegar a conclusións que se poden comprobar e refutar, permitindo que a ciencia avance. Consta das seguintes fases:

1. Observación do fenómeno natural.
2. Revisión profunda da bibliografía e dos datos previos.
3. Plantexamento da hipótese explicativa.
4. Experimentación: deseño do experimento (materiais, método, procedemento).
5. Análise dos datos obtidos.
6. Contraste dos datos coa hipótese:
   • Se os datos confirman a hipótese.
   • Se os datos non confirman a hipótese, hai que formular outra hipótese.
7. Se a hipótese é consistente e está avalada por evidencias, pode consolidarse como teoría ou contribuír a leis científicas.
8. Publicación da investigación para que outros poidan reproducila e contrastala.