Ovidio Decroly e a Revolución da Escola Nova: O Método Ideovisual

O Párvulo Decroliniano

Ovidio Decroly nace en 1871 e morre en 1932. Foi cualificado por Adolfo Ferrière como un dos grandes pioneiros da Escola Nova. As súas ideas pedagóxicas nacen a partir do seu traballo no Instituto de Ensino Especial para nenos con deficiencias, desenvolvidas a partir de 1901. Estas ideas foron aplicadas posteriormente na recoñecida escola de L’Ermitage.

O seu lema fundamental foi:“Escuela experimental por y para la vida”. Tras finalizar os seus estudos de Medicina, Decroly especializouse en neuroloxía e psiquiatría, comezando a súa andaina profesional en Bruxelas nun servizo de neuropsiquiatría. En 1901, funda o Instituto de Ensino Especial no seu propio domicilio, especializándose nas deficiencias da fala infantil. Máis tarde, en 1903, é nomeado inspector médico das escolas especiais de Bruxelas.

Aportacións Metodolóxicas do Método de Decroly

Os estudos de Decroly contradicían a teoría pedagóxica clásica, a cal sostiña que unha idea xeral se alcanzaba asociando percepcións simples. Pola contra, el afirmaba que a globalización domina o pensamento infantil ata os 6 ou 7 anos. Segundo o autor, os nenos van desenvolvendo un pensamento analítico de xeito progresivo. Por este motivo, aprender mediante unidades illadas non era recomendable, xa que non respondía á realidade cognitiva do neno.

O Método Ideo-visual

A teoría da globalización estudada por Decroly foi aplicada ao método da lectura e a escritura. O sistema que utilizou denominouse método ideo-visual, a través do cal relacionaba a idea das palabras coa percepción visual. Decroly priorizaba a función visual sobre a auditiva.

Este método aplicouse primeiro aos nenos con dificultades no Instituto de Ensino Especial e, posteriormente, aos nenos sen problemas da escola de L’Ermitage. Os procedementos analítico-sintéticos seguían unha orde determinada:

• O método ideo-visual parte sempre da frase e da palabra, nunca da letra ou da sílaba.
• Aplícase á percepción visual da figura que acompaña ao texto.
• As frases e palabras deben ser motivadoras e indicadas polos propios nenos.
• Deben estar asociadas ás súas emocións, permitindo así unir a lectura á súa vida afectiva.

O Programa de Ideas Asociadas

Este programa podía aplicarse a partir dos 3 ou 4 anos de idade. O seu obxectivo era responder ás necesidades esenciais do neno e ás súas funcións sociais, preparándoo integralmente para a vida. Para iso, traballábanse dúas competencias fundamentais:

1. O coñecemento de si mesmos: Centrado nas necesidades vitais.
2. O coñecemento do medio natural e humano: O contexto no que viven.

En canto ao coñecemento de si mesmos, o método enfocábase en áreas críticas como:

• A necesidade de alimentarse.
• A necesidade de protexerse contra a intemperie.
• A necesidade de defenderse contra perigos e accidentes.
• A importancia de traballar solidariamente e a axuda mutua.