Protagonistas da Ilustración Galega e Tipoloxía das Perífrases Verbais

Figuras Destacadas da Ilustración Galega

Entre os ilustrados máis importantes, ademais do Padre Feixóo, Sarmiento e Sobreira, cabe salientar os seguintes:

• Antonio Raimundo Ibáñez (1749-1809): foi o fundador da fábrica de Sargadelos, o primeiro alto forno da industria española, e creou asemade unha fábrica de louza. Morreu linchado pola multitude en Ribadeo durante a guerra contra as tropas napoleónicas, acusado de "afrancesado".
• Lucas Labrada (1762-1842): vinculado ao "Consulado del Mar" coruñés, escribiu a Descripción Económica del Reino de Galicia (Ferrol, 1804), unha especie de inventario das riquezas económicas e das vías comerciais da nosa terra.
• Pedro Antonio Sánchez Vaamonde (1749-1806): cóengo compostelán, fundou a "Sociedad Económica de Amigos del País de Santiago" (1784), promoveu a industria dos curtidos e a gandaría, combateu a mendicidade e propuxo a creación de bibliotecas e escolas para elevar a cultura do pobo.
• Xosé Cornide de Saavedra Folgueira (1734-1803): participou nas principais institucións ilustradas galegas e centrou o seu labor investigador no mundo do mar e da pesca, con traballos como Memoria sobre la pesca de la sardina e Ensayo sobre una historia de los peces. Tamén se ocupou de temas arqueolóxicos e históricos, denunciando a política dos que querían "que Galicia sea País de Indias". Deixou tres poemas en galego e un incompleto Catálogo de palabras gallegas.
• Francisco Xosé Somoza de Monsoriú: avogado de Oleiros e promotor do "Consulado del Mar", escribiu en 1775 a obra Estorbos y remedios de la riqueza de Galicia.

Outros ilustrados galegos foron Francisco de Castro, Francisco Cónsul Jove, Vicente do Seixo, Xoán Fernández de Castro, Bernardo Hervella de Puga e Luís Marcelino Pereira.

As Perífrases Verbais

As perífrases verbais están formadas por un verbo auxiliar en forma persoal e un verbo principal en forma non persoal (infinitivo, xerundio ou participio).

Perífrases temporais

• De inminencia: indican unha acción que se vai realizar no momento inmediato.
• De futuridade: sinalan unha acción que se desenvolverá nun momento futuro.

Perífrases modais

• De obrigatoriedade: expresan unha obriga ou necesidade.
• De hipótese: formulan unha suposición ou probabilidade.

Perífrases aspectuais

• Incoativas: indican o comezo da acción.
• Imperfectivas: amosan que a acción aínda segue desenvolvéndose.
• Perfectivas: indican que a acción está rematada.
• Terminativas: sinalan que a acción está rematada pero nun momento anterior ao da fala.
• Reiterativas: indican a repetición da acción expresada polo verbo.

Perífrase pasiva

A perífrase pasiva emprégase en construcións pasivas, onde o suxeito non realiza a acción, senón que a recibe. Fórmase co verbo auxiliar ser seguido do participio do verbo principal.