A Represión Franquista e a Resistencia Armada: O Legado dos Maquis en Galicia

A Represión dos Vencidos: O Terror da Ditadura de Franco

A ditadura de Franco tivo como principio a destrución dos que el cría inimigos de España. Este propósito custou milleiros de vítimas e penalidades inmensas a moitas persoas.

A Lei de Responsabilidades Políticas (1939)

O 9 de febreiro do ano 1939 publicouse a Lei de Responsabilidades Políticas, coa que o réxime pretendía exercer a depuración total de todas as persoas que colaboraran coa República. O argumento xurídico desta lei foi a consideración de que aqueles que permaneceron fieis á República eran os verdadeiros reos de rebelión e do delito de se opoñeren ó triunfo do Movemento Nacional.

Xunto aos xuízos militares que levaron á pena de morte a moitos defensores da República, establecéronse xuízos civís por responsabilidade política en cada provincia, que podían acabar en:

• Penas de prisión.
• Confiscación de bens.
• Separación dos seus postos de traballo.
• Desterro.

Os cárceres españois estiveron ateigados de vencidos na guerra e despois de novos opositores ó réxime. No ano 1963 cesaron os tribunais militares e creouse o Tribunal de Orde Pública (TOP).

A Guerrilla Antifranquista: Maquis e Resistencia Armada

A guerrilla antifranquista estivo formada por grupos e partidos políticos coa táctica fundamental da loita armada. Os guerrilleiros (coñecidos como maquis ou fuxidos), organizaron unha resistencia que durou, nalgúns casos, case trinta anos.

Evolución e Intensidade da Loita

Os anos iniciais foron de supervivencia, formación e organización ata que, en 1944, se reuniron os principais dirixentes para lograr a unidade de acción (moi difícil de conseguir pola implacable persecución á que estaban sometidos).

Entre 1944 e 1952, a actividade guerrilleira foi moi intensa nas seguintes zonas:

• Asturias.
• León.
• Sistema Ibérico.
• Andalucía.
• Galicia.

Nas guerrillas tiveron cabida todas as ideoloxías contrarias ó réxime de Franco. En Galicia, a actividade guerrilleira foi extraordinaria.

O Declive da Resistencia

A partir de 1950, e como consecuencia das consignas chegadas de Francia de que se debía abandonar a resistencia armada, a actividade da guerrilla descendeu considerablemente, aínda que seguían actuando algúns dos máis coñecidos (como Pancho, Foucellas e Piloto).

Nos enfrontamentos caeron moitos cargos da Garda Civil, xefes e oficiais do exército, e xefes locais da Falanxe.