A Teoría Contractualista: Fundamentos e Diferenzas entre Hobbes e Locke

O Fundamento da Sociedade e o Goberno: A Teoría Contractualista

A teoría contractualista sostén que a sociedade e o goberno xorden sen contrato ou pacto voluntario entre os individuos. Esta teoría distingue entre dous conceptos fundamentais:

• Estado de Natureza: (Hipótese, non situación real) Sería a condición natural dos seres humanos fóra dun contexto social e político. O obxectivo deste concepto é establecer un fundamento racional da orde política e social. Trataríase de reflexionar sobre o que é axeitado ou acorde coa verdadeira natureza humana.
• Contrato Social: Acordo voluntario entre individuos para establecer os seus dereitos e deberes.

Representantes Modernos do Contractualismo

Thomas Hobbes (1588-1679): O Absolutismo e o Leviatán

Hobbes é defensor do absolutismo a partir da súa teoría da guerra de todos contra todos.

O Estado de Natureza segundo Hobbes

Neste estado habería unha guerra permanente de todos contra todos (a lei do máis forte). Non habería industria, comercio nin agricultura. A súa máxima é: «Homo hominis lupus», é dicir, o home é un lobo para o home.

O Contrato Social de Hobbes

Para fuxir deste estado de guerra, os individuos deciden facer un pacto no que renuncian a todos os seus dereitos en favor dun poder absoluto, a cambio de preservar a súa vida e seguridade. Polo tanto, isto dá lugar a un poder coercitivo que obriga a todos os seres humanos ao cumprimento do acordado por temor a un castigo.

Xorde así o Estado, o Leviatán (monstro marítimo). Hobbes titula así a súa obra máis famosa, como metáfora do estado moderno, que debe ser forte para someter aos cidadáns a unha autoridade absoluta.

John Locke (1632-1704): A Defensa do Estado Liberal

Locke elabora 40 anos máis tarde que Hobbes a defensa do estado liberal.

O Estado de Natureza segundo Locke

Os seres humanos son libres, iguais e independentes. Todos teñen uns dereitos naturais inherentes á súa condición humana. O máis destacado por Locke é a liberdade, que se expresa no dereito de propiedade. Ninguén ten dereito a danar a ninguén na súa vida, liberdade e propiedade.

O Contrato Social de Locke

Non obstante, no estado da natureza poden producirse certos excesos á hora de defender a propiedade; isto leva aos homes a facer o pacto. É un contrato entre individuos libres e iguais para crear un estado que protexa e asegure a vida, a liberdade e a propiedade privada.

Consecuencia: Se o gobernante non cumpre as súas obrigas, o seu poder debe ser revogado.