A Traxectoria da Poesía Galega de Posguerra: Xeracións e Tendencias (1936-1976)

A Poesía Galega entre 1936 e 1976: A Xeración do 36, a Promoción de Enlace e a Xeración das Festas Minervais

A poesía galega viviu nos primeiros anos da posguerra un período de silencio ata a publicación de *Cómaros verdes* (1947). Na segunda metade do século XX comezaron a publicarse libros de autores de tres xeracións distintas, ademais dos escritores que xa tiñan unha traxectoria poética na preguerra. Trátase da **Xeración de 1936** (nacidos nos anos 10), a **Promoción de Enlace** (nacidos nos anos 20) e a **Xeración das Festas Minervais** (nacidos nos anos 30).

A poesía de posguerra agrúpase en dúas tendencias principais que foron cultivadas por todas as xeracións poéticas: o **intimismo** e o **socialrealismo**.

O Intimismo na Poesía Galega de Posguerra

O intimismo foi a corrente máis destacada entre 1947 e 1962. Os seus representantes iniciais foron os escritores da Xeración do 36:

• Álvaro Cunqueiro (1911-1981): Os seus primeiros poemas foron escritos na preguerra, onde predominaba a estética vangardista. Foi un dos representantes do **neotrobadorismo**. A súa obra máis importante é *Herba de aquí e acolá* (1980).
• Luís Pimentel (1895-1958): Poeta de difícil adscrición. A súa poesía é froito dunha maduración na que deixaron a súa pegada os textos poéticos publicados na primeira metade do século XX. A súa obra máis importante é *Sombra do aire na herba* (1959), e é considerado un dos mellores poetas da posguerra.
• Aquilino Iglesia Alvariño (1909-1961): Autor dunha obra poética variada en rexistros. Os trazos que caracterizan á Xeración de 1936 están presentes na súa obra, como se ve en *Lanza de soledá* (1961).
• Xosé María Díaz Castro (1914-1989): A súa obra fundamental é *Nimbos* (1961). Na súa poesía pódense atopar trazos clasicistas, contidos existenciais e relixiosos, presenza da temática paisaxística e preocupación por Galicia.

A Escola da Tebra

Os poetas pertencentes á Promoción de Enlace e á Xeración das Festas Minervais desenvolveron unha forma peculiar de intimismo, coñecida como a **Escola da Tebra**, que se iniciou con *Muiñeiro de brétemas* (1950), de **Manuel María**, e *Fabulario novo* (1952), de **Cuña Novás**.

Tendencias Poéticas dentro do Intimismo

Dentro do intimismo pódense distinguir unha serie de tendencias poéticas que foron cultivadas xa na preguerra:

• O Paisaxismo: Parte de Noriega Varela e aparece en Bouza Brey e González Garcés. O seu representante máis destacado foi **Uxío Novoneyra** (Xeración das Festas Minervais). Dentro da súa obra destaca a inspiración nas terras montañosas do Courel, que se inicia coa publicación de *Os eidos* (1955).
• O Ruralismo: Arrinca con Noriega Varela e Crecente Vega. Esta poesía evoca a Galicia campesiña e a paisaxe faise protagonista do poema. Destacan **Aquilino Iglesia Alvariño** e **Xosé María Díaz Castro**.
• O Imaxinismo: Creado por **Amado Carballo**, baseábase na combinación das imaxes de tipo vangardista con estrofas de aparencia popular. Destacan Augusto Casas e Eduardo Blanco-Amor.
• O Neotrobadorismo: Creado por Xoán Vicente Viqueira e cultivado por Fermín Bouza Brey e **Álvaro Cunqueiro**, o seu principal representante. Nos anos 50, Xosé María Álvarez demostrou un dominio técnico nesta tendencia. A súa influencia chegou a Luz Pozo, Manuel María e Uxío Novoneyra.
• O Clasicismo: Supuxo unha volta ao uso do hendecasílabo e das formas estróficas clásicas. Carballo Calero cultivou esta tendencia, pero **Aquilino Iglesia Alvariño** é un dos máis destacados e de maior influencia.

O Socialrealismo: A Poesía de Compromiso

Nos últimos anos da posguerra (1962-1975) apareceu o socialrealismo. Esta corrente tivo un precedente nas obras cívicas publicadas no exilio. A obra que a inicia é *Longa noite de pedra* (1962), de **Celso Emilio Ferreiro**.

O socialrealismo supuxo un cambio radical na poesía galega de posguerra, xa que:

• Denuncia a **inxustiza** e a **opresión** do réxime.
• Constitúe unha aposta pola **liberdade** e a **esperanza**.
• Promove a **solidariedade** cos que sofren e o **antibelicismo**.

Ferreiro foi nos anos 50 un dos poetas intimistas máis destacados (*O soño sulagado*, 1955) e cultivou tamén a poesía satírica (*Viaxe ao país dos ananos*). O triunfo do socialrealismo supuxo un esmorecemento da poesía intimista.

Outro representante clave é **Manuel María**, quen evolucionou desde o existencialismo da Escola da Tebra cara a unha poesía de compromiso colectivo que aspira á liberdade e que pretende facer ao lector consciente da súa identidade galega (*Mar maior*). Tamén se inclúen as primeiras obras poéticas de **Méndez Ferrín** (*Poesía enteira de Heriberto Bens*) e parte da obra de **Uxío Novoneyra**.

O predominio da estética socialrealista non remataría ata 1976, data na que sairía á luz o poemario *Con pólvora e magnolias*, de Ferrín, co que se inicia unha nova etapa para a poesía galega.