Vangardas Poéticas Galegas: Ismos e Autores Clave

Vangardas Poéticas en Galicia

Os escritores galegos, ao mesmo tempo que recolleron certas influencias exteriores, souberon diferenciarse e individualizarse a través das súas particulares achegas. Este grupo caracterizouse por herdar o espírito universalista da Xeración Nós, que exerceu sobre eles un maxisterio evidente.

A Xeración de 1925 e a súa Singularidade

O grupo de poetas máis importante encádrase na Xeración de 1925, integrada por Manuel Antonio, Luís Amado Carballo, Fermín Bouza Brei e Luís Pimentel. Estes autores desenvolveron a súa obra dentro das correntes estéticas europeas do momento, aínda que manifestaron unha clara tendencia á individualización. En xeral, souberon conxugar as novidades dos diferentes ismos coa tradición e a personalidade galegas.

Principais Ismos das Vangardas Galegas

Os principais ismos galegos son: o hilozoísmo, o neotrobadorismo e o creacionismo.

O Hilozoísmo: Natureza e Novas Imaxes

O hilozoísmo é un estilo poético que naceu da combinación da tradición lírica galega de tipo paisaxístico con tendencias novas, sobre todo no que se refire á busca de novas imaxes. Presenta como trazos característicos a personificación dos elementos da natureza e a supresión dos sentimentos e do argumento. Os recursos máis empregados son a prosopopea, o símil e a metáfora. En canto á forma, conserva trazos da poesía popular como o verso de arte menor, rimas asonantes e sintaxe simple. O seu representante fundamental é Luís Amado Carballo, do que destaca o seu libro Proel.

O Neotrobadorismo: Tradición Medieval e Vangarda

O neotrobadorismo é un ismo exclusivo da literatura galega e debe o seu nome ao carácter imitador da poesía dos cancioneiros medievais, combinado con imaxes innovadoras e recursos propios das vangardas, como as imaxes e as metáforas. O iniciador desta tendencia foi Fermín Bouza Brei, ao que lle seguiron autores como Álvaro Cunqueiro e Álvarez Blázquez.

O Creacionismo e a Aportación de Manuel Antonio

Finalmente, o creacionismo, creado por Vicente Huidobro, ten a súa expresión na literatura galega da man de Manuel Antonio, o autor que chegou a elaborar unha obra máis persoal e integrada nas vangardas puras. A súa obra comezou con dous libros nos que combinou elementos tradicionais con outros máis innovadores, como os caligramas, e que mostran o seu proceso de asimilación da estética vangardista. O libro De catro a catro representa a culminación da súa achega á vangarda galega, no que amosa o seu verdadeiro mundo poético, cheo de símbolos, imaxes e metáforas. Por último, en Vildomar abandona a estética da vangarda e recupera a forma e o ton tradicionalista das primeiras obras.

Textos en Prosa e Revistas Literarias: Difusión das Vangardas

A súa achega á literatura galega inclúe dous textos en prosa ligados ao mundo das vangardas. O manifesto “Máis Alá”, escrito en colaboración con Álvaro Cebreiro, no que expoñen a súa visión sobre a literatura galega e as súas conviccións estéticas; e o “Prólogo a un libro de poemas que ninguén escribiu”, no que expón as súas ideas sobre o que debe ser a poesía cun ton crítico e irónico. Respecto ás revistas literarias, cabe dicir que foron un dos medios máis importantes para a difusión das vangardas. A atracción que exerceron medios como A Nosa Terra e a revista Nós, deixaron en segundo plano outras publicacións minoritarias pero que tiveron un papel moi significativo no espallamento das correntes artísticas europeas en Galicia. Destacan:

• Alfar
• Ronsel
• Resol
• Yunque
• Cristal
• Papel de color

Estas revistas son a proba da forza que tivo o movemento vangardista e unha mostra de que a nosa literatura pode ser moi produtiva cando se dan certas condicións de liberdade e apertura a outras culturas e tendencias.