AEN eta AFNH: Hezkuntza Esku-hartzerako Gida Praktikoa

Autismoaren Espektroko Nahastea (AEN)

Sozializazioa

Elkarrekiko interakzio sozialaren zailtasunekin lotutako alderdiak lantzeko gakoak:

• Ingurune normalizatuenak eta ebaluazio ekologikoak (ingurune anitzetan).
• Landu beharreko alderdiak: arreta partekatua, imitazioa, gauzak erakustea, txandak errespetatzea, elkarreragina hastea eta besteekin jolastea.
• Sare sozialak ezartzeko laguntzak eskaintzea.

Komunikazioa

Hitzezko eta hitzik gabeko komunikazio-asaldurarekin lotutako esku-hartzea:

• Ebaluazio ekologikoak (zer komeni den zehazteko).
• Komunikazio-estrategiak lantzeko egokitzapenak, ikuspuntu funtzional batetik (hitzezko eta hitzik gabeko komunikazio funtzionala).
• Komunikatzeko trebetasunak: begiradaren erabilera, imitazioa, irakurketa eta idazketa.
• KSGA (Komunikazio Sistema Gehigarri eta Alternatiboak) behar izanez gero erabiltzea.

Ikaskuntza

Interesetan eta portaeran errepertorio murritzailea duten ikasleentzako neurriak:

• Prestakuntza eman ikasleei, AENa duten umeei laguntzeko.
• Curriculum egokitua eta metodologia espezifikoa: arreta indibidualizatua, ikus-kanala erabiltzea, IKTak, jardueren funtzionaltasuna (zer behar den), ikaskuntza-egoera egituratuak eta ikaskuntza kooperatiboa.
• Jokabide-arazoen tratamendua: komunikazio funtzionala eta ordezkapen-portaerak lantzea.
• Familiaren inplikazioa sustatu eta gizarte-sareak ezartzen lagundu.

Arreta Gabezia eta Hiperaktibitate Nahastea (AFNH)

Diziplina anitzeko tratamendua

Tratamendu psikologikoa, tratamendu farmakologikoa eta esku-hartze pedagogikoa uztartu behar dira.

Araudia: 2012ko Foru Agindua

Urte honetara arte ez zen erabaki zertan zentratu. Orain, honako hauek dira lehentasunak:

• Sintoma nuklearrak eta ukitutako beste eremuak lantzea.
• Integrazioa ohiko gelan.
• Metodologia eta prozedura egokituak erabiltzea.
• Lankidetza eta koordinazio estua bermatzea.

Kontuan hartu beharreko alderdiak

1) Lanerako inguru egituratua

• Ikasgelan: distraktoreak murriztu, leihoetatik urrun eseri, lehenengo ilaran eta irakaslearengandik hurbil kokatu. Arreta deitu, ardura txikiak eman, helburuak pausoka finkatu, eta jarraibide zehatz, labur eta hizkera argikoak erabili.
• Etxeko lana: argia eta ulergarria izan behar du.

2) Irakasleen arteko adostasunak

Ikaslearekin harremanetan jartzean: begietara begiratu, izena esan, jarraibide laburrak eman eta berehalako goraipamenak egin. Ikaslea aktibo mantendu, helburu motibatzaile egituratuak finkatu, ariketa fisikoa sustatu eta jarduera egituratuak antolatu. Ez egin kontrol-sorpresarik; probak konbinatu edo bi zatitan banatu.

3) Portaera eta alderdi sozioemozionala

• Tutoretza: arazoa azaldu, Dortokaren teknika erabili, iruzkin positiboak jasotzea sustatu eta ekintzen ondorioak aztertu.
• Arauak eta mugak ezarri: beharrezkoak dituzte; oinarrizkoak eta argiak izan behar dute, hormetan ikusgai jarri, tolerantzia eta diziplina konbinatu, eta errietak bakarka egin.
• Indargarri positiboak: autojarraibideak erabili inpultsibitatea gutxiagotzeko eta hizkuntza-jokabidea bideratzeko.

4) Laguntza ikasketaren berariazko zailtasunetan

Bereziki hizkuntza eta matematika arloetan arreta berezia eskaini.