Antzinako komedia eta poesia lirikoa — Aristofanes eta Safo

Komedia: definizio eta ezaugarriak

Komedia: Eguneroko bizitzatik hartutako giza egoerak eta une politiko eta sozial batekin erlazionatutako gertaerak islatzen ditu.

Gai nagusiak

Gai nagusiak: Politikarekin eta egoera sozialarekin zerikusia dutenak, une jakin batean pil-pilean dauden gaiak; ikuspegi sinesgarria izatea nahi da.

Pertsonaiak

Pertsonaiak: Tipikoak, gizartean ikusten diren ohikoak; hizkera bizia, lagunartekoa; pertsonaia bakoitzak bere maila sozialari dagokion esamolde eta hitzak darabiltza.

Antzinako komedia: ezaugarriak

Antzinako komedia: Ezaugarriak: komedia politikoa eta pertsonalista. Parabasis, ikusleengana zuzendutako hitzaldia.

Aristofanes (k.a. 445)

ARISTOFANES (k.a. 445): Atenasko kaleetan kokatutako, eguneroko bizitza barrea eragiten duen ikuskizuna; egoera sozialak satirizatzen ditu. Helburua barrea egitea da. Ez da errealista: pertsonaiak eta arazoak errealak dira, baina konponbidea sinesgaitza izan ohi da.

Hodeiak eta Igelak

Hodeiak: Hezkuntza sistema berria eta sofistika gai nagusiak lantzen ditu.

Igelak: Elkarrizketa arruntetan eta irribarre eragileetan erabili ohi dira.

Komedia berria

Komedia berria: Ohituren antzerkia, non gai nagusi bat korapilatzen den.

Menandro (k.a. 342)

MENANDRO (k.a. 342):

Lana: Pertsonaiak abstraktuak eta estereotipatuak; gaiak itxiak eta gai nagusi baten inguruan antolatutako gertakariak. Pertsonaiek tipiko eta orokorrak dira; bere kezkak, grinak, akatsak eta bertuteak erakusten dituzte, eta komedian oinarrizko paradigma bihurtzen dira.

Poesia lirikoa: definizio eta azpigeneroak

POESIA LIRIKOA: Lyra beretik dator izena: kantuak jotzen laguntzeko musika tresna. Poesiak bere sentipenak, pentsamenduak eta barne‑sentimenduak azaltzen ditu. Helburua: entzulegoa hunkitzea.

Azpigeneroak

• Egogla: Zenbait artzainen maitasun-gaiez solasean, lehiatu; Teokrito aipatzen da.
• Elegia: Tonu irmo eta serioa; ikuslegoari hunkitzea bilatzen dio; Tirteo aipatzen da.
• Epigrama: Laburra, itxura satirikoa eta kritikoa.
• Himnoa: Jainko‑jainkosen eta heroien bikaintasunak kantatzen ditu. Alceo eta Píndaro bezalakoak.
• Oda: Egilearen gogoetak eta hausnarketak adierazten ditu.
• Paroseko Arkiloko: Epodoak eta elegiak idatzi zituen; epodoetan kritikari zorrotza agertzen da; batzuetan bere poemak oso bortitzak izan daitezke; gerra bezalako gaiak agertzen dira.
• Elegiak — ALCEO: Himnoak eta epigrama idatzi zituen; estilo originala, indartsua eta berritzailea; gaiak Homerotik eta mitologiatik hartu zituen.

Egile nagusiak

SAFO: Amodioaz hitz egiten du forma librez, apaindurarik gabe, indar irrazional bezala; Afroditaren ohorez egindako himnoa ere badago.

PÍNDARO (k.a. VI): Lirika koralaren poeta garrantzitsuena. Epinizioak: Jokuen irabazleei eskainitako poemak (Olinpikoak, Pitikoak, Nemeoak, Istmikoak). Gai nagusiak mitologiatik hartzen ditu. Helburua jakinduria zabaltzea eta hizkuntza poetikoa aberatsa erabiltzea da.