Aro Modernoko gizarte-egitura eta ekonomiaren aldaketak

Aro Modernoko gizartea

Nobleak:

• Ez zuten lan egiten.
• Zergarik ez zuten ordaintzen.
• Feudoetako zergak kobratzen zituzten.
• Justizia administratzen zuten.

Kleroak:

• Funtzio espirituala zuen gizartean.
• Diezmoa kobratzen zuen.
• Justizia propioa zuen.
• Erregeari ez zion zergarik ordaintzen.
• Jaun feudalak izan zitezkeen goi kleroko kideak.

Herritar gehienak:

• Nekazariak, artisauak, merkatariek, medikuak.
• Ez zuten justizia propioa.
• Zergak ordaintzen zituzten.
• Feudoetan edo koroaren mendeko eremuetan bizi ziren.

XV eta XVI. mendeko ekonomia

Ekonomiaren ikuspegitik, Aro Modernoko Europa landakoa izaten jarraitu zuen, eta lurra izan zen bizibide nagusia. Alabaina, XV. mendetik aurrera artisautzak, eta batez ere merkataritzak, gero eta garrantzi handiagoa hartu zuten. Merkatuen eragina etengabe handitu zen.

Humanismoa

Ezaugarriak:

Antropozentrismoa

Gizakia zen gertakari historikoen protagonista.

Antzinaroa berreskuratzea

Francesco Petrarca eta Boccaccio eta beste humanistei jarraituz, antzinaroaren ezagutza sustatu zen, pentsamendu klasikoa eta kristau balioak uztartu nahian.

Ezagutzarekiko zaletasuna

Humanisten ustez, norberaren izen ona ez zegoen soilik aberastasunaren eta boterearen baitan; kulturak ere balio handia zuen.

Inprenta

1440 inguruan Johannes Gutenberg-ek inprenta asmatu zuen; horrek liburuak azkarrago fabrikatzeko eta ideiak azkarrago hedatzeko aukera eman zuen.

Estamentuen bereizketa

Hiri ingurunea

Burgesia aberatsa

• Lursail handien jabeak.
• Merkataritza handiak.
• Bankariak edo mailegatzaileak.

Erdi mailakoak

• Gremiotan antolatutako artisauak.
• Lurjabe txikiak.
• Dendari eta merkatari txikiak.

Beheko mailakoak

• Biztanleria zorpetuta.
• Jabetzarik ez dutenak.
• Morroiak eta neskameak.

Landa ingurunea

Nekazari aberatza

• Herriko boterea.
• Jauntxo feudalak.
• Herriko burgesiekin harremanak.
• Behe nobleziako titularrak izan ditzaketenak.

Erdi mailakoak

• Nekazari txikiak.
• Landa eremuko artzainak.

Behe mailakoak

• Behe mailako nekazariak zorpetuta.
• Jornalariak.