Azja – Największy Kontynent Świata: Przyroda, Gospodarka i Społeczeństwo

Azja – Największy Kontynent Świata

Azja to największy kontynent świata, położony na półkuli północnej i wschodniej. Jej granice wyznaczają: góry Ural, Kaukaz, Morze Czarne, Morze Kaspijskie, Kanał Sueski, Cieśnina Beringa oraz oceany: Arktyczny, Spokojny i Indyjski.

Ukształtowanie powierzchni i krainy geograficzne

Azja jest kontynentem wyżynno-górskim. Najwyższy szczyt to Mount Everest (8848 m n.p.m.), a najgłębsza depresja to Wybrzeże Morza Martwego (około –430 m p.p.m.).

• Ważne pasma górskie: Himalaje, Karakorum, Kaukaz, Zagros, Góry Pontyjskie.
• Ważne wyżyny: Wyżyna Tybetańska, Irańska i Środkowosyberyjska.

Klimat i sieć wodna

Azja obejmuje wszystkie strefy klimatyczne. Kluczowe znaczenie ma klimat monsunowy: latem jest wilgotno i deszczowo, natomiast zimą sucho. W centrum kontynentu występuje klimat kontynentalny z gorącym latem i bardzo mroźną zimą. Na południu dominuje klimat zwrotnikowy i równikowy, a na północy subpolarny i polarny.

Najważniejsze rzeki Azji to: Jangcy, Huang He, Ganges, Indus, Mekong, Ob, Jenisej oraz Lena. Do najważniejszych jezior należą: Bajkał (najgłębsze na świecie), Morze Kaspijskie (największe jezioro świata) oraz Jezioro Aralskie (które obecnie zanika).

Geologia, ludność i religia

Azja leży na Pacyficznym Pierścieniu Ognia, co skutkuje licznymi wulkanami i trzęsieniami ziemi – szczególnie w Japonii, Indonezji i na Filipinach. Kontynent ten charakteryzuje się największą liczbą ludności na świecie, a najludniejsze kraje to Chiny i Indie. To tutaj narodziły się wielkie religie: buddyzm, hinduizm, islam, judaizm i chrześcijaństwo.

Gospodarka i zasoby naturalne

Gospodarka Azji opiera się na bogatych surowcach mineralnych:

• Ropa naftowa: Arabia Saudyjska, Iran, Irak.
• Gaz ziemny i węgiel: Chiny, Indie.

W rolnictwie dominuje uprawa ryżu, herbaty, pszenicy oraz bawełny. Przemysł jest wysoko rozwinięty w Japonii, Korei Południowej i Chinach, natomiast Indie słyną z sektora usług i technologii IT. Współczesna Azja boryka się jednak z problemami takimi jak smog i przeludnienie.

Charakterystyka wybranych państw

Chiny

Stolica: Pekin. Jest to najludniejszy kraj świata. Zachodnia część kraju jest górzysta, natomiast wschodnia to głównie niziny. Panuje tu klimat monsunowy. Rolnictwo opiera się na ryżu i herbacie, a przemysł na elektronice i masowej produkcji. Głównym problemem jest zanieczyszczenie powietrza.

Indie

Stolica: Nowe Delhi. Drugi pod względem ludności kraj świata. Dominuje klimat monsunowy, a w rolnictwie przeważają: ryż, pszenica, herbata i bawełna. Główną religią jest hinduizm. Kraj odnotowuje szybki rozwój usług i informatyki.

Japonia

Stolica: Tokio. Państwo wyspiarskie położone na czterech głównych wyspach: Honsiu, Hokkaido, Sikoku i Kiusiu. Występują tu częste trzęsienia ziemi i czynne wulkany (np. Fudżi). Japonia posiada mało surowców własnych, dlatego dużo importuje. Gospodarka jest bardzo nowoczesna (elektronika, motoryzacja). Problemem społecznym jest starzenie się społeczeństwa.

Najważniejsze pojęcia

• Monsun – wiatr sezonowy zmieniający kierunek.
• Pacyficzny Pierścień Ognia – strefa częstych trzęsień ziemi i erupcji wulkanicznych wokół Oceanu Spokojnego.
• Depresja – obszar lądowy położony poniżej poziomu morza.
• Nizina, wyżyna, góry – podstawowe formy ukształtowania powierzchni terenu.