no tego bagno

• Epitet – określenie rzeczownika uwydatniające jego specjalne cechy (może to być rzeczownik, przymiotnik lub imiesłów); np. niska cena, słownik języka polskiego
• Oksymoron – epitet sprzeczny, np. Sucha woda
• Porównanie – zestawienie dwóch przedmiotów lub zjawisk, które mają wspólną cechę (często robi się to przy użyciu takich słów jak: jak, jakby, jak gdyby, niczym lub na kształt); np. Leje jak z cebra, stoi dumna niczym pierwszy przebiśnieg na polanie
• Porównanie homeryckie – rozbudowane porównanie, niezwykle szczegółowe, odnoszące się z reguły do opisu przyrody; np. Na min. Pięć wersów porównanie odnoszące się do przyrody
• Przenośnia (metafora) – zabieg polegający na skojarzeniu ze sobą nawet odległych pojęć; jest to zestawienie wyrazów w taki sposób, aby wydobyć nowe znaczenie; np. Wiosłując skrzydłami. Przenośnia ma kilka swoich odmian:
• Personifikacja (uosobienie) – nadanie przedmiotom, zjawiskom lub pojęciom cech ludzkich; np. Kamienie przemówiły
• Animizacja (ożywienie) – nadanie martwej przyrodzie i zjawiskom cech istot żywych; np. Liście latały
• Metonimia (zamiennia) – zastąpienie właściwego wyrazu innym, który jest w jakimś związku z tym słowem; np. Czytam Tuwima (zamiast: czytam dzieła Tuwima), Urząd Miasta ogłosił (zamiast: burmistrz ogłosił), ryknęły spiże (zamiast: ryknęły armaty ze spiżu), tym żyje ulica (zamiast: tym tematem interesują się ludzie i mówią o nim na ulicy)
• Synekdocha (odmiana metonimii) – ma dwa typy: pars pro toto (część za całość), np. Witam w moich progach (mówimy o progu, ale mamy na myśli cały dom); dach nad głową (chodzi o dom, a nie o sam dach) oraz totum pro parte (całość zamiast części), np. Szkoła jest przeciwna (a przecież chodzi o uczniów lub nauczycieli, a nie o budynek); ścigała mnie policja (a przecież goniło mnie tylko kilku funkcjonariuszy)
• Peryfraza (omówienie) – wskazanie na cechę jakiegoś przedmiotu zamiast nazwania go wprost („gwiazda ognista” zamiast „słońce”, „z chińskich ziół ciągnione treści” zamiast „herbata”, „Jan z Czarnolasu” zamiast „Jan Kochanowski”, „kobieta z rybim ogonem” zamiast „syrena”)
• Eufemizm – omówienie polegające na złagodzeniu tonu wypowiedzi, np. „mijać się z prawdą” zamiast „kłamać”, „nie wylewać za kołnierz” zamiast „pić dużo alkoholu”

• Apostrofa – zwrot do adresata
• Inwokacja – rozbudowana apostrofa o podniosłym charakterze; najczęściej zwracamy się do bóstw, muz lub ojczyzny
• Powtórzenie – występowanie w obrębie jednego zdania lub akapitu tych samych wyrazów
• Anafora – odmiana powtórzenia, w której kolejne wersy tekstu poetyckiego zaczynają się od tego samego wyrazu
• Epifora – odmiana powtórzenia, w której te same wyrazy pojawiają się na końcu wersu
• Paralelizm składniowy – powtarzająca się konstrukcja zdania (np. W Biblii: „I stworzył Pan człowieka. I wiedział, że było to dobre”)
• Inwersja (szyk przestawny)
• Zdrobnienie – dodanie do wyrazu formantu zdrobniającego, np. -ek, co ma za zadanie wzbudzić sympatię, politowanie lub ironię. Są to wyrazy o dodatnim zabarwieniu uczuciowym; np. Piesek, nosek, staruszek
• Zgrubienie – dodatnie do wyrazu formantu oznaczającego coś dużego, np. -isko, co ma za zadanie wyrazić niechęć, pogardę lub lekceważenie. Są to wyrazy o ujemnym zabarwieniu uczuciowym; np. Psisko, nochal, staruch

Powtórzenie – występowanie w obrębie jednego zdania lub akapitu tych samych wyrazów

• Anafora – odmiana powtórzenia, w której kolejne wersy tekstu poetyckiego zaczynają się od tego samego wyrazu
• Epifora – odmiana powtórzenia, w której te same wyrazy pojawiają się na końcu wersu
• Paralelizm składniowy – powtarzająca się konstrukcja zdania (np. W Biblii: „I stworzył Pan człowieka. I wiedział, że było to dobre”)
• Inwersja (szyk przestawny)
• Zdrobnienie – dodanie do wyrazu formantu zdrobniającego, np. -ek, co ma za zadanie wzbudzić sympatię, politowanie lub ironię. Są to wyrazy o dodatnim zabarwieniu uczuciowym; np. Piesek, nosek, staruszek
• Zgrubienie – dodatnie do wyrazu formantu oznaczającego coś dużego, np. -isko, co ma za zadanie wyrazić niechęć, pogardę lub lekceważenie. Są to wyrazy o ujemnym zabarwieniu uczuciowym; np. Psisko, nochal, staruch