Bi korronte paraleloen indar magnetikoa eta Ampere unitatea

Bi korronte paraleloen arteko indar magnetikoa

Ampèrek aztertu zituen bi korronte paraleloren arteko indar magnetikoak. Konturatu zenenez, korronte elektrikoek noranzko berekoa badute, hariek elkar erakartzen dute; korronteak aurkako noranzkokoak direnean, aldiz, elkar bultzatu egiten dute. Horietako korronte batek beste korronteak sortutako eremu magnetikoaren barnean dagoenez —eremu magnetikoa karga higikorrek sortzen dute—, indar magnetikoa jasango du (eremu magnetikoaren eragina, hau da, indar magnetikoa, karga higikorrek jasaten dute). Demagun eroaleen luzera, l, beren arteko distantzia, d, baino askoz handiagoa dela: kasu horretan korronte mugagabeen kasuan lorturiko emaitzak erabil ditzakegu. Horrela, bada, 1. eroaleak d distantziara sortzen duen eremu magnetikoa ondokoa izango da:

Eremu magnetikoa (B1)

Eremu magnetikoaren intentsitatearen modulua:

Eremu magnetikoaren intentsitatearen norabidea: bi korronteek eratzen duten planoarekiko perpendikularra.

Eremu magnetikoaren intentsitatearen noranzkoa: eskuin-eskuko arauaz lortzen dena.

Parametroak eta definizioak

• d: harien arteko distantzia.
• l: harien luzera.
• i1: ezkerreko harian zeharreko korrontearen intentsitatea.
• i2: korronteak B1 eremu magnetikoaren barnean dagoenez, indar magnetikoa jasango du.

Indarra (F12 eta F21)

F12 indarraren modulua

F12-ren norabidea: B1 eta i2-rekiko perpendikularra.

F12-ren noranzkoa: ezker-eskuko arauaz lortzen dena.

Eroaleek luzera unitateko jasaten duten indarra:

2. eroaleak 1. eroaleari egiten dion indarrak, F21 delakoak, modulua eta norabide berberak ditu, baina noranzkoa aurkakoa da, zeren bi indar horiek akzio‑erreakzioaren printzipioa betetzen baitute.

Laburpena eta ondorioak

Era berean, aztertu daitezke kontrako noranzkoa duten bi korronte zuzen eta mugagabeen arteko indar magnetikoak; indarrek elkar aldaratu (bultzatu) egingo dituzte. Laburbilduz, bi korronte paralelo eta infinituen arteko indarrak ondoko hauek dira: korronteen noranzkoak kontrakoak badira, elkar bultzatu egingo dute; eta korronteen noranzkoak berdinak badira, elkar erakarriko dute.

Ampere — SI unitatea

Bi korronte paraleloen arteko elkarrekintzatik abiatuz, korronte‑intentsitatearen unitatea defini daiteke SI sisteman. Unitate horri ampere deritzo, Ampèren omenez. Ampere bat honako baldintza hauek betetzen dituzten bi eroale zuzen paralelo eta mugagabetatik zirkulatzen ari den korronte‑intentsitatea da: hutsean egonik eta metro bateko distantziara daudenean, bi eroale horiek elkar 2·10⁻⁷ N indarraz erakarri edo bultzatu egiten dute, luzerako metro bakoitzeko.

—

Oharra: testuan agertzen diren magnitude eta arau orokorrak ondorengo kontzeptu fisikoak azaltzen dituzte: eremu magnetikoa, indar magnetikoa, eta akzio‑erreakzioa, baita Ampere unitatearen definizioa ere.