EAEko Hirien Hierarkia eta Hiri-Sistemaren Azterketa

EAEko Hirien Hierarkia eta Ezaugarri Nagusiak

Aurrean dugun mapak Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) hiriek 2006an zuten hierarkia erakusten digu. Sistema honek honako ezaugarri nagusiak ditu:

1. Hirien Garrantzia eta Hierarkia Egituratua

Hirien garrantzi demografiko zein funtzionalak eta eragin-eremuaren hedadurak egituratzen dute hirien hierarkia:

• Hiriburuen Euskal Sistema polinuklearra: Bilboko metropoli-inguruak, Donostiak eta Gasteizek osatzen dute. Mapan ikur handienekin adierazita ageri dira.
• Eskualdeko hiriak: Hiriburuen azpitik hiri txikiagoak daude, eskualdeko betekizun administratiboak, industrialak edota zerbitzuetakoak dituztenak.

2. Banaketa Espaziala: Kostaldea eta Barrualdea

EAEko hiri-sistemak banaketa desorekatua du espazioaren ikuspuntutik; kostaldeko azpisistema eta barrualdeko azpisistema bereiz daitezke, oso bestelako ezaugarriekin:

• Kostaldeko azpisistema: Bilbo eta Donostia arteko jarraipena da, irudian ikus daitekeen bezala, Baionaraino luzatzen dena. Bilbo eta Donostiako metropoli-inguruak nabarmentzen dira. Kantauri itsasoaren inguruko haranetan hirigintza handia dago.
• Barrualdeko azpisistema: Gasteizen inguruan biltzen da. Sistema makrozefalikoa eta desorekatua da. Hiriburuak Arabako biztanleen %75etik gora hartzen ditu. Hortik kanpo, tamainari begira, Laudio eta Amurrio bakarrik aipa daitezke. Horrez gain, Arabako hiri-sistemak beste ahultasun batzuk ditu, hala nola Errioxa Arabarra erkidegotik kanpoko nukleo bati (Logroño) lotuta egotea.

3. Hiri Sistemaren Harremanak eta Konexioak

Hiri-sistemaren harremanak indartsuak dira EAEko hirien artean. Erkidegoaz kanpoko beste sistema batzuekin ere erlazio sakonak ditu:

• Kantauri itsasoko erlaitzarekin, Nafarroarekin eta Errioxarekin dauden harremanek garrantzi berezia dute.
• Europa: Euskal hiri-sistemaren kokapen estrategikoari esker, hiri-ardatz handien arteko lotura egin daiteke.
• Mediterraneoko ardatza: Ebro haranean zeharreko konexioa.
• Ipar-hegoalde ardatza: Paris-Madril-Lisboa lotzen dituen bidea.

4. Lurralde Historikoen Azterketa

Lurralde historikoak banan-banan aztertzen baditugu:

• Bizkaian: Bilbo Kantauri itsasoko erlaitzeko hiri-gunerik garrantzitsuena da. Madrilen ostean, erlaitz horretako eragin-eremuan hiriburu garrantzitsuak hartzen dituen bigarren hiria da.
• Gipuzkoan: Donostiak kokapen estrategikoa du Frantziarekin, Nafarroarekin eta Ebro haranarekin komunikatzeko.
• Araban: Errioxa Arabarrari esker, EAE eta Ebroren harana lotuta daude Logroñon zehar.

Ondorioak

EAEko hiri-sistema, beraz, hierarkizatua eta desorekatua dela esan daiteke, eta harreman sendoak dituela erkidegoko bertako eta kanpoko beste sistema batzuekin.