EAEko Industria Enpleguaren Mapa: Banaketaren Azterketa Lurraldeka

EAEko Industria Enpleguaren Mapa: Azterketa

Maparen azterketa orokorra

Dokumentu honek Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) industria-enpleguen mapa aztertzen du. Mapak udalerrien mugak erakusten ditu, eta legendak industriako langile kopurua adierazten du kolore eta tamaina desberdineko zirkuluen bidez (handiena, 50.000 langiletik gora; txikiena, 500-1.000 langile artean). Zirkuluak udalerri bakoitzean kokatuta daude, herri nagusietako industria-enpleguari buruzko informazio zehatza emanez.

Orokorrean, industriaren kokapenak banaketa desorekatua erakusten du, historian zehar izandako garapenaren ondorioz. Probintzia bakoitzak errealitate desberdina du:

• Eredu espaziala: Industriaren banaketak alderantzizko triangelu baten itxura hartzen du, erpinak hiru hiriburuetan (Bilbo, Donostia eta Gasteiz) izanik.
• Lurralde-ereduak: Bizkaian eredu polarizatua (Bilbo Handiaren inguruan) eta Araban makrozefalia (Gasteizen inguruan) nabarmentzen dira, Gipuzkoako banaketa orekatuagoaren aldean.
• Gune berriak: Industria-lurzoru eta ETEentzako eraikin berriak sortzea proposatzen da prezio lehiakorretan, bereziki Markina-Ondarroan eta Arabako Errioxan (Industrialdeak programa).

Bizkaia: Bilbo Handiaren nagusitasuna

Bizkaiaren kasuan, Bilbo Handiaren nagusitasuna agerikoa da. Probintziako industria-enplegu gehienak gune horretan biltzen dira. Historikoki, euskal industriaren aitzindaria izan da, Meatzaldean eta Ezkerraldean sortu baitziren lehen siderurgia-fabrika handiak. Tradizio horren aztarna oraindik ikusgai dago mapan, enplegu-kopuru handienak dituzten udalerrietan: Bilbo, Barakaldo, Sestao, Trapagaran eta Etxebarri.

Gaur egun, enplegua sortzen duten sektore nagusiak metalurgia, eraldatu metalikoak, industria kimikoa, petrolio-findegiak eta parke teknologikoak dira.

Gipuzkoa: Banaketa orekatua eta dibertsifikatua

Gipuzkoan, industria-enpleguen banaketa homogeneoagoa da. Probintziako eskualde desberdinetan garatutako industria dibertsifikatuaren isla da. Hori dela eta, esanguratsuak dira udalerri hauetan kontzentratzen diren enpleguak:

• Deba Harana: Eibar, Elgoibar, Arrasate, Bergara.
• Urola Kosta: Azpeitia, Usurbil.
• Beste gune garrantzitsu batzuk: Legazpi, Hernani, Pasaia, Irun eta Donostia.

Udalerri horietan industria astuna, papergintza eta industria elektronikoa dira nagusi.

Araba: Gasteizen makrozefalia industriala

Azkenik, mapan nabaria da Arabako probintziak erakusten duen makrozefalia. Industria beranduago iritsi zen lurralde honetara, eta batez ere Vitoria-Gasteiz hiriburuan kokatu zen. Horrela, probintziako ia industria-lanpostu guztiak bertan daude. Sektore nabarmenenak autogintza (Mercedes-Benz, esaterako), industria astuna eta elikagaigintza dira. Mapak erakusten duen bezala, Arabako Errioxan ere badaude industria-lanpostuak, batez ere ardogintzari lotuta.

Ondorioak: Triangelu industrialaren eredua

Ondorioz, esan daiteke industriaren banaketak eskualde mailan triangelu alderantzikatuaren itxura duela, erpinak hiru euskal hiriburuetan izanik. Bilboko eta Donostiako guneak industria-korridore baten bidez lotuta daude barrualdetik, komunikazio-bide nagusiei jarraituz (Durangaldea eta Deba Harana zeharkatuz), eta Gasteiz, aldiz, bietatik bereizita agertzen zaigu.