Energia elektrikoa eta oinarrizko kontzeptuak

Galderak eta oinarrizko kontzeptuak

1. Zentral nuklearra eta energia elektrikoa

1. Zentral nuklear batek sortzen duen energia elektrikoa: indukzio bidez sortzen da.

2. Coulomben legea

2. Coulomben legeak bi karga elektrikoen arteko erakarpen edo aldaratze-indarra azaltzen du: F = k · (q1 · q2 / d²).

3. Kontsumo energetikoa — berogailua

3. 1 kW-ko berogailu bat 10 orduz baliuz, kontsumo-energia = 10 kWh (E = P · t).

4. Eroalearen sekzioaren eraginak

4. Eroalearen azalera (sekzioa) handiagoa bada, erresistentzia txikiagoa izango da (R = f(L / S); S handi → R txikiagoa).

5. Karga elektrikoaren unitatea

5. Karga elektrikoaren unitatea: Coulomb (C).

6. Ohm-en legearen ondorioa zirkuitu batean

6. Zirkuitu batean erresistentzia konstantea bada (R konstante), tentsioa handitzen bada korrontea handituko da (V = I · R → I = V / R).

7. Energia elektrikoaren ezaugarriak

7. Energia elektrikoa kantitate txikitan metatu daiteke; erraz ekoiztu, garraiatu eta erabili daiteke.

8. Zergatik berotzen da erresistentzia bat?

8. Zergatik berotzen da erresistentzia bat korronte elektrikoa zirkulatzean? Elektronen mugimenduak eta marruskaduraren ondorioz elementua berotzen da (Joule efektua).

9. Eroalearen luzeraren eta materialen eragina

9. Zirkuituko bi puntu arteko 3 metroko eroalearen erresistentzia R = f(L / S) da; beraz, luzeeraren eta materialen konposizioaren menpekoa da.

10. Kontsumitutako potentziaren antolaketa

10. Antolatu kontsumitutako iturriak eta potentziak:

• 1. lanpara: 300 W
• 2. lanpara: 100 W
• 3. bi lanpara: 25 W bakoitza

(E = P · t)

11. Hari eroale baten erresistentzia

11. Hari eroale baten erresistentzia elektrikoa: R = f(L / S), luzeeraren eta sekzioaren menpekoa.

12. Luzera handitzeak erresistentzian duen eragina

12. Eroale baten erresistentzia handiagoa da bere luzera handitzen denean (R = f(L / S)).

13. Neurgailuen jartzea zirkuituan

13. Zirkuitu elektriko batean neurgailuak: amperimetroak zirkuituan seriean jartzen dira.

14. Energia elektrikoa metatzea

14. Energia elektrikoa metatu daiteke kantitate txikitan.

15. Errelearen helburua

15. Zein helburu betetzen du erreleak? Lurreratutik edo lur-hartetik babesteko (babes-funtzioa).

16. Kasu praktikoen azterketa

16. Ondoren azaltzen diren kasuetatik...: 300 W-ko lanpara (E = P · t).

17. Zuzenaren adierazpena

17. Adierazi ondorengo esaldietatik zein den zuzena: amperimetroa seriean jarri behar da.

18. Eroalea aukeratzea instalazioan

18. Instalazio batean metro bateko eroalea aukeratu behar bada, azalera handiena duen eroalea erabili (R = f(L / S); S handi → R txiki).

19. Kondentsadorearen balioa

19. 100 µF-ko kondentsadorea: 100 ... → 0,01.

20. Erresistoreak seriean

20. Bi erresistore, R1 eta R2: I1 = I2 = I3 (seriean daudelako). Energia elektrikoa: E = I² · R · t. R handia → E handia.

21. Gauss eta neurri-unitateak

21. Gauss eta neurri-unitateak:

• a) fluxua: Wb (weber)
• b) indukzioa: T (tesla)
• c) eremu magnetikoa: H

22. Imanak eta solenoideak

22. Iman solenoide baten barruan: aurreko kasuetan definitutako propietateak aplikatzen dira.

23. Korrontearen banaketa

23. Korronte batek zeharka igarotzen badu, elementuak elkarren artean lotuta daude (paraleloan); egiaztatzeko esperimentu bat egin daiteke eta elkarketa azaldu.

24. Plano-kondentsadorearen kapazitatea

24. Kondentsadore planoetan kapazitatea txikiagoa izan daiteke; formula orokorra: C = ε0 · k · (S / d) (ε0 ≈ 8,85·10^-12 F/m).

25. Kondentsadorea etengailuarekin kargatzea

25. Etengailu bat kondentsadorearekin: kondentsadorea kargatzen da (egin marrazkia, pila batekin, etengailua eta kondentsadorea). Era berean, egin grafiko bat non V handia denean I txikia agertzen den.

26. Kondentsadoreak seriean — froga

26. Froga bat egiteko: bai, bi kondentsadoreak seriean jarrita. Balioa kalkulatzeko: 1 / C = 1 / C1 + 1 / C2 (ondorioz C = (C1 · C2) / (C1 + C2)).