Energia Iturriak: Ikatza, Gasa eta Energia Nuklearra

Ikatza

Ikatza materia organikoaren deskonposiziotik sortutako erregaia da. Zainetan egoten da meatokietan. Meatokiek 1,5etik 3 metrora bitarteko lodiera eduki behar dute:

• Estuegiak: ekonomikoki ez dira errentagarriak.
• Lodiegiak: arriskutsuak eta ustiatzeko zailak dira.

Ikatzaren bero-ahalmena presioaren eta denboraren arabera aldatzen da. Zentral termoelektrikoak (ikatz-zentralak) meatokietatik gertu daude. Munduko kontsumo handiena Txinan dago. Berotegi-efektua dela eta, erabilera murriztu egin da, eta irteera gisa gasa eta beste energia batzuk erabiltzen dira. Espainian % 3 murriztu da.

Gas naturala

Petrolio-meatokiekin lotuta edo poltsa independenteetan egoten da. Antzinatik erabili izan da. Erreserbek 60 eta 70 urte bitartean iraun dezakete; azken hamarkadan erreserba garrantzitsuak aurkitu dira eta garrantzi handia hartu dute.

Garraioa eta biltegiratzea

Gas naturalaren bero-ahalmena petrolioaren deribatu askorena baino handiagoa da. Gutxi erabili da industria-garraioan, biltegiratze-arrazoiengatik. Arazoa konpontzeko, gasbideak ireki eta gasa likidotzeko teknikak garatu dira. Gasaren alde txarra inbertsio handiak egin behar direla da. Produktuak likidotzean, % 25 galtzen da.

Zentral termikoa

Erregaiaren energia bero bihurtzen du, eta gero energia potentzial eta zinetiko bihurtzen du. Gero, energia mekaniko bihurtzen da eta, azkenik, elektriko.

Energia nuklearra

Nukleoak aldatzen dira; bukaerako produktuak masa txikiagoa du hasierakoak baino. Horrela energia sortzen da. Arazo bat da energia hori segurtasunez kontrolatzea, ez baitute kontrol handirik. Fisioan kontrol nahikoa dute. Uranioa edo plutonioa isotopoak dira, eta neutroiekin bonbardatzen dituzte. Kontrola lortzeko, neutroien abiadura moteltzen da, baita erreakzio nuklearra eta askatutako energia ere.

Zikloa: prozesu ziklikoa

• Uranioa naturatik hartu eta aberastu egiten da, prozesu teknikoen bidez.
• BWR edo PWR erreaktoreek masaren % 1 energia bihurtzen dute.
• Hondakin inerteak sortzen dira, baita urte askoz bizirik egongo diren hondakin erradiaktiboak ere.

Erreaktore motak

• PWR (Presiozko uraren bidezko erreaktorea): Ura hoztu eta uranio apur bat erabiltzen dute.
• BWR (Irakiten dagoen uraren bidezko erreaktorea): Urak nukleoaren barruan irakiten du, presio txikian.