Enpresen eta Finantza Pertsonalen Oinarriak

Gizarte-Erantzukizun Korporatiboa (GEK)

Gizarteak dituen kezkak bere erabakietan kontuan hartzea, errentagarritasuna handitzeko.

GEK Ekintza-esparruak

• Bezeroak: Bezeroei arreta emateko departamentu bat sortzea.
• Komunikabideak: Aldiro oharrak bidaltzea prentsara.
• Langileak: Haurtzaindegiak jartzea lantokian.
• Ingurumena eta hornitzaileak: Etiketa ekologikoaren egiaztagiria duten hornitzaileekin soilik lan egitea.

Lankidetza eta garapena

Gizarte-erantzukizun korporatiboak lankidetza sustatzen du eta bere langileen artisau-gaitasunen garapena bultzatzen du. Desgaitasuna duten haurrentzako prestakuntza-proiektuetan parte hartzen eta bultzatzen du.

Guk zer egin dezakegu?

Zure erosketa-saskian ingurumena errespetatzen duten praktika iraunkorrekin egindako produktuak sustatzeaz gain, enpresek jarduten duten ingurunean gauzatzen dituzten ekintzen kontrola ere egin dezakezu.

Enpresen Finantzaketa

Enpresa orok behar izaten ditu baliabideak (dirua) bere jarduera aurrera eramateko.

Finantzaketa motak

• Kanpo-finantziazioa
• Barne-finantziazioa

Barne-baliabideak (Erreserbak)

Enpresaren aurrezkiak dira, banatu gabeko irabaziak.

Maileguak

Enpresek bankura jotzen dute dirua eskatzera. Enpresen jarduera finantzatzeko modu bat da. Interesak dituzte, eta hitzartutako epean itzuli egin behar dira.

Itzultzeko epearen irizpidea

• Epe laburrekoak: Urte horretan bertan itzuli behar dira.
• Epe luzekoak: Urte bat baino denbora luzeagoan itzuli behar dira.

Enpresaren Obligazioak

• Zerga-obligazioak
• Gizarte Segurantzarekiko obligazioak

Gizarte Segurantzarekiko obligazioak

Eskubide hauek izateko, hilero ordaindu behar zaio Gizarte Segurantzari:

• Osasungintza
• Botikak
• Langabezia
• Ezintasuna (baja)

Zerga-obligazioak

Gizarte-kotizazioak

Enpresek eta langileek Gizarte Segurantzari aldian-aldian egiten dizkioten ekarpenak dira, langileek sektore publikotik zenbait prestazio jasotzeko eskubidea izateko.

• Zergekin ospitaleak eraikitzen dira, errepideak egiten dira eta hezkuntza publikoa hobetzen da.
• Pertsonak bezala, enpresek ere zergak ordaindu behar dituzte.

Tributuak (Estatuak dituen diru-sarrerak)

Tasak

Zerbitzu publiko baten truke ordainketa dira, esate baterako: museoko sarrera, titulu akademiko batengatik.

Zergak

Sektore publikoak behartutako ordainketak dira; ez dago kontraprestazio zuzenik.

Zerga motak

Zuzenekoak

Diru-sarrera bat dagoenean:

• Pertsona fisikoen diru-sarreren gainean (PFEZ)
• Enpresen etekinen gainean (SZ)

Zeharkakoak

Kontsumoaren gainean (BEZ) edo ekintza jakin batzuen gainean.

Aurrezkia eta Inbertsioak

Definizioak

• Aurrezkia: Gure diru-sarreretatik kontsumitzen ez dugun zatia da. Gaur egungo diru-sarreren kontura etorkizunean egin dezakegun kontsumoa da.
• Zorra: Etorkizuneko diru-sarreren kontura gaur egun egiten den kontsumoa da.
• Inbertsioa: Etorkizunean diru gehiago lortzeko asmoz diruari ematen zaion erabilera da.

Balore motak

Errenta finkoko baloreak

Aurrez aurretik ezarritako errentagarritasuna izango dute (adibidez, Zor publikoa).

Errenta aldakorreko baloreak

Ez dute finkatutako errentagarritasunik (irabaziak edo galerak izan ditzakezulako). Akzioak erosten dituena negozio horretako bazkide-jabe bihurtzen da.

Aurrezteko arrazoiak

• Larrialdiei edo ustekabekoei aurre egiteko.
• Etorkizunerako planak egiteko (zorrik ez izateko).
• Inbertsioak hala moduz saldu behar ez izateko.
• Gogokoak ez diren lan-egoerei aurre egiteko.

Aurrekontua

Finantza-plan pertsonalizatu bat da, gastuak kontrolatzen eta diru-sarrerei ahalik eta probetxu handiena ateratzen laguntzeko.

Diru-sarrerak (Diru-sarrerak)

• Nomina
• Gizarte Segurantzako pentsioa (erretiratuak)
• Mantenu-pentsioak
• Bankuetako kontuen interesak
• Diru-laguntzak
• Aparteko lanak

Gastuak (Diru-irteerak)

• Etxebizitza (nahitaezkoa)
• Erosketak (beharrezkoa)
• Luxuzko objektuak (baztertzekoak)
• Oporrak (baztertzekoak)
• Epekako ordainketak (baztertzekoak)
• Opariak (baztertzekoak)

Banku-kontu motak

Kontu korronteak

• Txekeen bidez eskuratu daitezke funtsak.
• Erabateko likidezia.
• Kutxazainen erabilera.
• Mantentze- eta administrazio-komisioak, eragiketa-gastuak.

Aurrezki-kontuak

Gazteentzako kontuak ez du komisiorik.

Banku-txartelak

Zordunketako txartelak

Kontuko saldoa soilik erabiltzen uzten du.

Kredituko txartelak

Ordainketak eta dirua atera ahal duzu, nahiz eta dirurik ez izan. Hilearen amaieran kargatuko dizu. Epeetan itzultzen da, mailegu bat balitz bezala, interes altuekin.