Errepideko garraio-sarea: Ezaugarriak eta antolaketa

Errepideko garraio-sistemaren ezaugarri nagusiak

Errepideek biztanleria-nukleoak lotzen dituzte. Honakoak dira sistemaren ezaugarri nagusiak:

A) Eskumenen banaketa eta sare motak

Sarearen gaineko eskumenak Estatuaren, autonomia-erkidegoen eta diputazio nahiz kabildoen artean banatzen dira. Estatuko sareak herrialdeko biztanleria-nukleo nagusiak lotzen ditu eta nazioarteko sarearekin komunikatuta dago. Sare autonomikoak, berriz, eskualdeen barruko mugikortasunari erantzuten dio eta estatuko sareekin lotuta dago.

B) Diseinu erradiala

Iberiar penintsulako errepide-sareak diseinu erradiala du. Erdigunea Madrilen dago, eta ardatzak ditu periferiako portu eta hiri nagusietarantz, bertan biztanleria eta jarduera ekonomikoa biltzen baitira. Eredu hori Estatuaren ikuskera zentralistari dagokio; XVIII. mendean abiatu zen Borboitarrekin eta 1960ko hamarkadan sendotu zen, errepide-sarea modernizatu zenean.

C) Trafikoaren pilaketa

Bidaiarien eta salgaien barruko trafikoa errepidean pilatzen da, prezio merkeagoa duelako eta atetik aterako zerbitzua eskaintzen duelako.

D) Ezaugarri teknikoak

Ezaugarri teknikoak askotarikoak dira. Estatuko sarean autobide eta autobia gehienak daude; ez dute 7 metrotik beherako zatirik, eta aglomeratu asfaltikodun zoladura da nagusi, kalitate handiagoa bermatzen baitu.

E) Lurralde-desorekak

Lurralde-desoreka argiak daude sarearen dentsitateari, trafikoaren intentsitateari eta irisgarritasunari dagokionez:

• Sarearen dentsitatea: Handiagoa da ekonomiaren ikuspegitik dinamikoak diren erkidegoetan, biztanleria sakabanatuta duten inguruetan, erliebe gorabeheratsuko tokietan eta uharteetan.
• Trafikoaren intentsitatea: Handiagoa da edukiera handiko bideetan, Mediterraneoko eta Ebroko korridoreetan, bertan hiri, industria eta turismo gune garrantzitsuak daudelako.
• Irisgarritasuna: Errepidez handiagoa eta homogeneoagoa da beste garraio-azpiegitura batzuena baino. Hala ere, txikiagoa da Frantziaren eta Portugalen ondoko muga-inguruetan eta ardatz erradialen arteko espazio batzuetan.

F) Ingurumen-jarduna

Errepideko garraioari dagokionez, ingurumen-jardunaren helburua automobilen kutsadura murriztea da, garraio kolektiboa eta trenbidea sustatuz. Gainera, errepide berdeak bultzatu dira ingurumen-balio handia duten inguruetan.