Espainiako Osasun Sistema Nazionala (OSN): Eredua eta Funtzioak

1. Espainiako Osasun Sistema Nazionalaren (OSN) Eredua

Espainiako osasun-sistema eredu mistoa da:

• Publikoa eta pribatua (aseguru pribatua) elkarbizi dira.
• Itxaron-zerrenda luzeak izaten dira.
• Estatuaren erantzukizuna da.

Ezaugarri Nagusiak

• Unibertsaltasuna: Herritar guztiek osasun-arreta jasotzeko eskubidea dute.
• Publikoa eta doakoa: Finantziazio publikoa du.
• Deszentralizatua: Autonomia-erkidegoek kudeatzen dute.
• Ekitatea eta berdintasuna bermatzen ditu.

2. Lehen Mailako Arreta eta Arreta Espezializatua: Desberdintasunak

Lehen mailako arretaren eta OSNko arreta espezializatuaren arteko desberdintasun nagusiak honako hauek dira:

• Zentro Motak:
  • Lehen Mailako Arreta: Osasun-zentroak eta kontsultategiak.
  • Arreta Espezializatua: Anbulatorioak eta ospitaleak.
• Helburua eta Funtzioak:
  • Lehen Mailako Arreta: Sustapena eta prebentzioa; oinarrizko biltegiratze jarduerak.
  • Arreta Espezializatua: Ospitaleratzea; kostu ekonomiko handiko baliabideak erabiltzea.
• Herritarren Kontaktua (Deribazioa):
  • Lehen Mailako Arreta: Era askean, osasunarekiko lehen kontaktua.
  • Arreta Espezializatua: Lehen mailatik deribatuta edo larrialdietan.

3. OSNko Prestazio Arrunten eta Osagarrien Arteko Aldea

• Prestazio Arruntek (Zerbitzu Orokorrak)

  Osasun-zerbitzu guztiek eman behar dituzten oinarrizko zerbitzuak dira. Gutxieneko prestazioa eskaintzen dute, berdintasunez eta irisgarritasunez (finantziazio publikoarekin).

  Adibideak: Sendagaiak, ospitaleratzea, txertoak.

• Prestazio Osagarriak (Zerbitzu Gehigarriak)

  Autonomia-erkidegoek gehitzen dituzten zerbitzu gehigarriak dira, beren baliabideekin (autofinantziatuta). Autonomia-erkidego bakoitzak erabakitzen du zer zerbitzu gehigarri behar dituen biztanleriarako.

  Adibideak (EAE-n): Sexu-aldaketa, ortodontzia, edo jaioberrien baheketa zabaldua.

4. Estatuaren Eskumen Nagusiak Osasun Sisteman

Estatuak Espainiako osasun-sisteman dituen eskumen nagusiak honako hauek dira:

• Ikaskuntza orokorra (prestakuntza arautzea).
• Autonomia-erkidegoen (AE) arteko koordinazioa.
• Kanpoko osasuna (nazioarteko osasun-kontrola).
• Produktu farmazeutikoen erregulazioa.

5. Harrera eta Dokumentazio Klinikoko Zerbitzuaren (HDKZ) Funtzioak

Harrera eta Dokumentazio Klinikoko Zerbitzuaren (HDKZ) funtzio nagusiak:

1. Informazio Klinikoa Zaindu: Pazienteen datu klinikoen kudeaketa eta babesa bermatzea.
2. Informazio Sistema Fidagarri eta Homogeneoa Izatea: Osasun-datuen erregistroa estandarizatzea eta fidagarritasuna ziurtatzea.
3. Laguntza-Eskaeraren Kudeaketa: Osasun-baliabideak eta hitzorduak modu eraginkorrean kudeatzea.
4. Baliabide Erabilgarriak Optimizatzea: Baliabideak ahalik eta hobekien aprobetxatzen direla ziurtatzea.