Euskalkien Sailkapena: Oihenartetik Zuazora

Euskalkien Sailkapenaren Azterketa Historikoa

2. Oihenarten Irizpidea eta Kritikak

Zein izan zen Oihenartek sailkapena egiteko erabili zuen irizpidea eta zein akats leporatu ahal zaio?

• Erromatar leinuen arabera sailkatu zituen.

3. Larramendiren Nafarroako eta Iparraldeko Euskalkien Bateratzea

Zergatik defendatzen zuen Larramendik Nafarroako euskalkiak eta iparraldekoak multzo berean sartu ahal zirela? Koldo Zuazo ados dago?

• Baskoienak eraman zituztela beraien euskara ipar Euskal Herrira.
• Ez dela zuzena iparraldekoa eta nafarroa desberdina zela.

4. Larramendiren Hipotesiak Erromatar Garaiko Hizkuntzei Buruz

Zer uste zuen Larramendik Erromatar garaian Espainiar penintsulan hitz egiten ziren hizkuntzez? Zer erakutsi nahi zuen Larramendi? Arrazoia zuen?

• Uste zuen dialektoak zirela.
• Erakutsi nahi zuen euskara zela Espainia osoan hizkuntza bakarra.

5. Larramendiren Ikerketa Alorra

Zein izan zen batez ere, Larramendik eta hizkuntzalariek aztertu duten alorra? Zergatik?

• Aditza aztertzeari eman zion lehentasuna. Aditza zen euskararen alderdirik aberatsena.

6. Luciano Bonaparteren Helburua

Zein zen Luciano Bonaparteren helburua?

• Mapa batean euskalkiak erakustea.

7. Bonaparteren Sailkapen Irizpideak eta Zuazoren Iritzia

Zeintzuk ezaugarri hartu zituen Bonapartek sailkapena egiteko? Zer uste du Koldo Zuazok horretaz?

• Fonologia (dut, dot eta det).
• Izenaren morfologia.
• Aditzaren morfologia.
• Sintaxia eta Lexikoa.

8. Sailkapenaren Ondorioak

Bonaparteri leporatzen zaio ezaugarri bakar batean oinarritzen zela sailkapena egiteko. Horrek zer ondorio dauzka?

• Hizkera multzo berdinean jarri zituzten ezaugarri bat amankomunean dutenak, nahiz eta beste batzuetan desberdinak izan.

9. Euskara Batua eta Hizkuntzaren Zabalkundea

Zer ekarri du Euskara ahozko hizkuntza izatetik beste esparru batzuetara zabaltzeak eta Euskara batuak?

Ahozko hizkuntza soil izateari utzi eta beste esparru batzuetara zabaldu da: eskolara, administraziora, idatzizko literatura eta hedabideetara… eta hori, jakina, hizkuntzarendako indar bateratzaile gertatu da.

Bestalde, hizkera batu estandar bat sortu da esparru horietan erabiltzeko. Hasi zirenean eredu estandar hori eraikitzen eta dagoeneko lan on bat egin du Euskal Herri osoan. Hori indar bateratzaile gertatu da.

10. Tarteko Hizkuntzen Kontzeptua

Zer esan nahi du “tarteko hizkuntza” kontzeptuak? Zeintzuk daude Koldo Zuazoren arabera?

Zenbait hizkera multzo jakin batean jarri ezin direnak, bateko eta besteko eraginak dituztelako aldi berean.