Gizarte Zientziak: Erakundeak, Ekonomia eta Politika

Nazioarteko Erakundeak eta Globalizazioa

1. Zer da Nazio Batuen Erakundea (NBE)?

Nazioz gaindiko erakunde guztien artean oinarrizkoa da.

2. Munduko Esparruko Erakunde Garrantzitsuenak eta Funtzioak

Erakunde nagusiak:

• Nazio Batuen Erakundea (NBE)
• Ipar Atlantikoko Tratuaren Erakundea (NATO)
• Europar Batasuna (EB)
• Arabiar Liga

Funtzioak:

Helburu politikoak, kulturalak, sozialak, ekonomikoak eta militarrak dituzte.

3. Globalizazioaren Eragina Estatuen Arteko Harremanetan

Estatuen arteko koordinazioa askoz zabalagoa eta sakonagoa da, eta eragina alde guztietan du.

Jarduera Ekonomikoa eta Baliabideak

1. Zer da Jarduera Ekonomikoa?

Jarduera ekonomikoa pertsonen eta gizarteen beharrak asetzeko gizakiok egiten dugun jarduera multzoari esaten diogu, ondasunak eta zerbitzuak sortuz eta emanez.

2. Behar Pertsonalak eta Kolektiboak

• Pertsonalak: Kontsumo ondasunak.
• Kolektiboak: Produkzio faktoreak.

3. Jarduera Ekonomikoaren Hiru Faseak

Jarduera ekonomikoaren hiru fase nagusiak hauek dira:

• Ekoizpen fasea
• Kontsumo fasea
• Zerbitzuak (edo Banaketa fasea)

4. Baliabide Naturalen Adibideak

Barazkiak, fruta eta arrainak.

5. Arriskuan Dauden Baliabideak

Lurzoruko ura, basoak eta mineralak, besteak beste, arriskuan daude.

6. Ekoizpen Faktoreak

Ondasunen eta zerbitzuen ekoizpenean parte hartzen duten faktoreak:

• Baliabide Naturalak (Lurra): Garia, azukrea, ura, legamia, esnea.
• Lana: Kualifikazioa.
• Kapitala: Kapital fisikoa eta finantzarioa.

7. Produktuen Jatorria

• Altzariak: Zuhaitzetatik
• Blok bateko orriak: Zuhaitzetatik
• Plastikozko poltsak: Petroliotik
• Larruzko maletak: Animalietatik
• Marmolazko baldosak: Marmola (Harrobietatik)
• Auto baten pneumatikoak: Petroliotik

Estatu Demokratikoak eta Konstituzioa

1. Zer dira Konstituzioak?

Herrialde horietan boterea eskuratzen dutenek konstituzio baten arabera erabili behar dute botere hori.

Konstituzioaren Garrantzia Estatu Demokratikoetan

Konstituzioan honako hauek ezartzen dira:

• Gobernu forma finkatzen da.
• Pertsonen eskubideak eta betebeharrak ezartzen dira.
• Estatuaren erakundeak eta funtzionamendua zehazten dira.

2. Sistema Demokratikoaren Oinarriak

• Berdintasuna
• Justizia
• Askatasuna

3. Botere Banaketaren Helburua

Legeak egiten dituzte eta ziurtatzen da lege horiek betetzea.

Botereen Adibideak:

• Legegilea (Parlamentua): Legeak egiten ditu.

Nekazaritza, abeltzaintza, arrantza eta basogintza.