Guía de Fonética Galega: Vogais e Consoantes

Fonética Galega: Vogais e Consoantes

Vogais Semiabertas

As vogais semiabertas preséntanse en galego nos seguintes casos:

• En palabras con e ou o breves no latín: ferro, fero, besta, festa, medo.
• En palabras esdrúxulas e cultismos: directo, época, óbolo, óbice.
• Nas palabras rematadas en -el e -ol (ex: pastel, papel, mel, anel, caracol).
• Nas palabras rematadas en -elo, -ela, -enza, -encio, -encia, -ola, -ocho, -ocha, -ote, -ota e -oz, e tamén os seus plurais.
• Nos nomes das seguintes letras: e, o, efe, ele, eme, ene, eñe, erre e ese.
• Nos indefinidos alguén, ninguén, ren, cadaquén, quenquera, calquera, mesmo, certo...
• No interrogativo quen.
• Nos numerais.
• Na conxunción copulativa e.
• Nas formas do posesivo noso, nosos, nosa, nosas.

Vogais Semipechadas

As vogais semipechadas preséntanse en galego nos seguintes casos:

• En palabras con e ou o longos no latín: cheo, tona, rede.
• Nos sufixos tónicos -és, -esa, -edo, -eza, -ello (agás vello), -ella (agás vella), -oso, -on, -ona, -or, -oño e -ollo: cangués, coruñesa.
• Palabras rematadas en -eo, -ea, -oa: feo, fea, alleo.
• Seguidas de consoante palatal (ch, x, ñ, ll) ou formando ditongo con i.
• No infinitivo dos verbos da segunda conxugación -er.
• Na vogal tónica dos verbos en -ear.
• Formando ditongos decrecentes.
• Nos demostrativos este, esta, ese, esa, aquel, aqueles.
• Nos numerais tres, once, doce, trece, catorce.

Inventario Fonético Galego

Vogais

Clasificación das vogais:

• a: Vogal aberta, central, sonora.
• e: Vogal semipechada, palatal, sonora (representada como $\varepsilon$).
• i: Vogal pechada, palatal, sonora.
• o: Vogal semipechada, velar, sonora (representada como $\supset$).
• u: Vogal pechada, velar, sonora.

Consoantes

Clasificación das consoantes:

• b: Oclusivo, bilabial, sonoro.
• $\\theta$ (c): Fricativo, interdental, xordo.
• tʃ (ch): Africado, palatal, xordo.
• d: Oclusivo, linguodental, sonoro.
• f: Fricativo, labiodental, xordo.
• g: Oclusivo, velar, sonoro.
• k: Oclusivo, velar, xordo.
• l: Lateral, alveolar, sonoro.
• $\\lambda$ (ll): Lateral, palatal, sonoro.
• m: Nasal, bilabial, sonoro.
• n: Nasal, alveolar, sonoro.
• $\\eta$ (nh): Nasal, velar, sonoro.
• $\\text{ɲ}$ ($\text{Ñ}$): Nasal, palatal, sonoro.
• p: Oclusivo, bilabial, xordo.
• r: Vibrante múltiple, alveolar, sonoro.
• ɾ: Vibrante simple, alveolar, sonoro.
• s: Fricativo, alveolar, xordo.
• t: Oclusivo, linguodental, xordo.
• $\\int$ (x): Fricativo, palatal, xordo.

Notas Adicionais

// Indica a separación entre fonema vocálico e consonántico.

Arquifonema: Resultado dunha neutralización de 2 fonemas nunha determinada posición da palabra. Représentanse en maiúscula.

A diérese distingue cada vogal e cando non forma dígrafo.