Hezkuntza Behaketa: Helburuak, Metodoak eta Ikaslearen Ezaugarriak

1. Zertarako eta zergatik behatu

• Kezka batetik abiatzen gara, laguntza emateko edo lasai geratzeko.
• Jakin-mina. Ikasleen jokabideak, premiak, beharrak, ahuleziak eta aukerak ulertu eta konprenitu ahal izateko.
• Ahalik eta informazio objektiboena jaso nahi dugu.
• Hezkuntza-jarduera egokia eta eraginkorra ziurtatzeko.

2. Nork egiten du behaketa

Erabaki garrantzitsua da, egoera naturalak aztertu nahi direlako:

Behaketa ez esku-hartzailea

Behatzaileak ez du egoeran parte hartzen, ez du ezagutzarik. Hau da, kanpoko pertsona bat gelan sartzea. Adibidez: taldearekin harreman zuzena ez duen beste irakasle bat, PTA, aholkularia...

• Abantailak: Taldearekin inplikazio eza eta objektibotasuna mantentzen dira, egoeraren interpretazioak beste ikuspuntu bat eskainiz.
• Desabantailak: Egoeraren ezagutza maila txikiagoa. Detaile batzuk ez antzematea eta gehiegi orokortzea.

Behaketa esku-hartzailea

• Normalean eskola ematen ari den irakasleak berak egiten du behaketa.
• Behatutako subjektuak edo taldeak ezagunak izateaz gain, behatzailearekin egoera bera partekatzen dute.
• Irakasle-behatzaileak eskura izango ditu, baldintzarik gabe, era guztietako egoerak modu naturalean.
  • Abantailak: Errealitatea zuzenean ikustean, errealismo gehiago lortzen da. Jokabideak egoera naturalean ikusten dira, eta ikasleak erosoago sentitzen dira. (Irakasleak klase normala ematen du, aldi berean behaketa egiten du; ikasleak ez dira ohartzen).

Desabantailak: Inplikazio maila dela eta, objektibitatea galtzea eta erregistratzeko zailtasuna (behatzailearen efektua). Hala ere, irakaslegoak egiten duen behaketa ezinbestekoa da hezkuntza-jarduera egokia eta eraginkorra ziurtatzeko.

3. Nor: Ikaslea

• Ikasleak ezagutzea: Alarma piztu behar den edo ez jakin behar da. Hau da, egiten edo egiten ez duena normala den ala ez jakin behar da. Horretarako, ondo ezagutu behar dira.
  • Zer egin dezakete? Zer espero dezakegu?
• Edozein objektu behatzen hasi aurretik, ongi ezagutu eta definitu behar dugu. Gure umeen garapena, jokabideak... ezagutu behar ditugu.

Praktika: Ikaslea

Zeintzuk izan beharko lirateke Lehen Hezkuntzako ikasle baten inguruan jakin beharreko ezaugarriak behaketa hasi aurretik?

Lehen Hezkuntzako ikaslearen ezaugarriak

• Garapen kognitiboa
• Garapen fisikoa
• Garapen psikomotorea
  • Zefalo-kaudala
  • Proximal-distala
• Garapen emozionala
  • Interpertsonala
  • Intrapertsonala
• Gaitasun intelektuala
• Hizkuntza jabetzea
• Gizarteratzea
• Osasuna