Hizkuntzalaritza eta Ikasgelako Elkarrekintza Analisia
Clasificado en Psicología y Sociología
Escrito el en
vasco con un tamaño de 3,48 KB
Ikasgelako Elkarrekintza eta Kontrol Prozesua
—
—
Kontrola: Irakasleak aurreko saioan landutakoa galdetzen du.
Nahiz eta azalpen miragarririk ez eman, galdetutakoaren inguruko jakintza duela suposatzen da.
Parte-hartzearen arautzea: Ikasle zehatz bati (Joseri) zuzentzen dio galdera.
Josek iritzia ematen duela esango nuke, erantzuna haren ustean oinarritzen baita.
Kontzeptua gehiago sakontzea.
Iritzia ematen ari da, haren usteetan oinarritzen dela pentsatzen duelako.
Neurri batean, Josek emandako erantzuna kokatzen ari da: esandakoa batzuetan betetzen dela esaten dio, baina ez beti.
—
Kontzeptua aztertzea: Anderri gaian sakontzeko eskatzen dio.
Aldez aurretik, saio hau baino lehen ez dutela ezer landu suposatzen da. Horregatik, Aneren erantzuna bere ustean oinarritzen da.
Neurri batean ondo erantzun duela adierazi nahi dio irakasleak Aneri, Anek emandako erantzuna zein testuingurutan den egia azaltzen dio.
Hizkuntzalaritza Mailak: Definizioak eta Adibideak
Fonologia eta Fonetika: Soinuen Azterketa
Hizkuntza aztertzerakoan soinuen azterketa da. Esanahirik gabeko soinuak dira, baina soinu ezberdin horien bidez esanahia aldatzeko gai dira.
Soinu gatazkatsuenak (L): Fonemak bereiztea (adibidez, txistukariak (z, s, x) eta afrikatuak (tz, tx, ts)). Bustidurak ere badaude, in (baina) edo il (nabilenean), etab.
Adierazkortasuna (P): Hitzen soinuen artean desberdintasuna dago eta bakoitzak esanahi desberdin bat izango du (adibidez, musu zakarrak eta muxu goxoak).
Adibideak eta Azalpenak
ADB: atzo/atso, hasi/hazi.
AZALP: Bi hitz desberdin dira eta bietan ahoskera antzekoa dago, baina ez dute esanahi berdina.
Morfologia: Hitzen Egitura
Hitzen egitura eta sailkapena finkatzen dituzten arauak. Hizkuntzalaritzaren atal bat da.
Morfemen Funtzioa
ADB: Hau: erakusle // Etxe: izena // -a: artikulua.
Morfemek bakarrik ez dute zentzurik; lexema batekin elkartuz esanahia hartzen dute.
ADB: -TEGI – TXO – LARI; tegi (lekua) liburutegi.
Lexikoa: Hitz Guztien Bilduma
Hizkuntza batean dauden hitz guztiak biltzen dituen hizkuntza-maila da. Lexikoan biltzen diren hitz bakoitza lexema da, eta hauek esanahia dute berez.
Lexikoaren Adibidea
ADB: “Dentista”
AZALP: “Dentista” lexema euskararen lexikoan aurkitzen da. Hitza gaztelaniatik dator, baina umearen erregistrora hurbiltzeko, gaztelaniatik edo beste hizkuntzatik maileguak hartzen dira.
Sintaxia: Esaldiaren Antolaketa
Lexemak batuz sortzen den hizkuntza-maila da. Bere unitate garrantzitsuenak esaldia eta galdegaia dira. Esaldiak bere esanahia du, baina lexemen ordena aldatzean edo estrategia linguistikoak erabiltzean alda daiteke.
Galdegaiaren Garrantzia
ADB: “Adi, mutil, eroriko zara!”
AZALP: Esaldi honen bitartez galdegaiaren leku estrategikoa, hizkuntzaren joera naturala eta aditzaren lekua adierazten da. Ume bati esaldi hau erakustean, errazago irudituko zaio galdegaia aurkitzea “zer” edo “nor” galderari erantzunez.