Lexitimidade Política e Teorías da Xustiza

Lexitimidade do Poder Político

A lexitimidade é a xustificación do poder político para ser obedecido, en contraste coa legalidade, que se basea unicamente no cumprimento das normas xurídicas. No que respecta aos tipos de lexitimidade, pódese analizar desde dúas perspectivas:

• A) Desde o ámbito xurídico: A lexitimidade formal refírese á actuación do poder político conforme ás leis establecidas no marco legal, mentres que a lexitimidade material ten lugar cando o pobo considera as leis xustas, xa que reflicten valores éticos e necesidades sociais.
• B) Desde o punto de vista político: Un poder considérase lexítimo cando a sociedade o respecta e o ve xusto. Segundo a filósofa Hannah Arendt, o poder só é eficaz se é recoñecido e aceptado pola sociedade, pois sen lexitimidade, baséase unicamente na coacción e na forza.

Segundo Max Weber, existen tres tipos de lexitimación:

• A carismática: Baséase no liderado persoal do dirixente que inspira admiración.
• A tradicional: Susténtase na continuidade dos costumes e tradicións.
• A racional: Oríxinase nun sistema baseado en normas e institucións como as eleccións e as leis.

A Idea de Xustiza e a súa Evolución

A xustiza é fundamental nas institucións sociais e regula as condutas para garantir o respecto aos dereitos alleos. Antes de Platón, a xustiza debatíase entre physis (natureza) e nomos (lei).

• Sócrates: Víaa como unha virtude suprema que promovía a obediencia e o ben común.
• Platón: Interpretábaa como unha harmonía social na que cada individuo cumpría a súa función.
• Aristóteles: Dividía a xustiza en varias categorías: honorífica (recompensa ao mérito), legal (cumprimento das normas), conmutativa (igualdade nos intercambios) e distributiva (reparto segundo o mérito).

O marxismo vincúlaa coa equidade social e a distribución xusta dos recursos. John Rawls introduciu a teoría do velo de ignorancia e propuxo dous principios clave: a igualdade de liberdades e a aceptación de desigualdades só se beneficien aos máis desfavorecidos. Otfried Höffe argumenta que a xustiza política debe avaliar os límites do poder estatal para evitar formas de dominación inxustas.