Materialen Propietateak eta Sailkapena: Gida Laburra (Txuleta)
Clasificado en Tecnología
Escrito el en 
vasco con un tamaño de 9,79 KB
Zehaztutako informazio guztia formatu erraz eta laburtuan (txuleta) aurkezten dizut, iturriak ahalik eta gehien erabiliz.
Materialen Propietateak eta Sailkapena (Txuleta)
I. Propietateak
| Propietate mota | Adibideak / Definizioa |
|---|---|
| Kimikoa | Korrosioarekiko erresistentzia. |
| Fisikoak | Dentsitatea, fusio-puntua, irakite-puntua, eroankortasun termikoa/elektrikoa, jokaera magnetikoa, propietate optikoak. |
| Elastikotasuna | Indarra desagertzean hasierako forma berreskuratzeko ahalmena. |
| Plastikotasuna | Hausturarik gabe deformazio iraunkorrak izateko ahalmena. |
| Xaflakortasuna | Konpresio esfortzuen eraginpean xafla bihurtzeko ahalmena. |
| Harikortasuna | Trakzio esfortzuen eraginpean hari bihurtzeko ahalmena. |
| Erresistentzia mekanikoa | Deformatu edo apurtu gabe esfortzuak jasateko ahalmena. |
| Zailtasuna | Deformatu edo apurtu gabe kolpeak jasateko ahalmena. |
| Hauskortasuna | Zailtasunaren kontrakoa. |
| Gogortasuna | Beste material batek marra ez dezan kontrajartzen duen erresistentzia. |
| Nekearekiko erresistentzia | Esfortzu errepikakorrak jasateko ahalmena. |
| Altzairua vs. Beira | Altzairua zailagoa eta bigunagoa da; Beira hauskorragoa eta gogorragoa da. |
II. Metalak
| Kategoria / Materiala | Konposizioa / Propietatea | Aplikazioak (Adibideak) |
|---|---|---|
| Merkurioa | Giro-tenperaturan likido egoeran dagoen metala. | — |
| Burdin gozoa | Burdina hutsa (%C < 0,03). | Elektroimanak, transformadoreak. |
| Altzairua | Fe + C (%C: 0,03 - 1,76). | Torlojuak, erreminta arruntak, ibilgailuen osagaiak, giltz ingelesa. |
| Altzairu herdoilezina | Altzairua + Kromoa (Cr) eta Nikela (Ni). Nekez herdoiltzen da. | Sukalderako tresneriak, material kirurgikoa. |
| Latorria | Eztainuzko geruza duen altzairua. Herdoilezina, ez-toxikoa. | Kontserba-ontziak. |
| Burdinurtua | Fe + C (%C: 1,76 - 6,67). | Estolda-estalkiak, hiriko altzariak (bolardoak), makinen bankadak. |
| Kobrea | Eroale elektriko oso ona. | Kable elektrikoak, berokuntzarako tutuak. |
| Aluminioa | Arina eta erresistentea. | Freskagarri-latak, leihoetako markoak, janaria kontserbatzeko papera. |
| Eztainua | Urtze-puntu baxua. | Soldatzeko materiala. |
| Titanioa | Biobateragarria, arina eta erresistentea. | Protesiak, bizikletak. |
| Brontzea (Aleazioa) | Kobrea + Eztainua. | Engranajeak, kanpaiak, estatuak. |
| Letoia (Aleazioa) | Kobrea + Zinka. | Eskutokiak, torlojuak, musika-tresnak. |
Altzairuaren Ekoizpena Labe Garaian
- Kokea: Prozesurako energia eman eta burdinari karbonoa ematen dio.
- Kareharria: Ezpurutasunak (fosforoa, sufrea) kentzeko, zepa osatuz.
III. Material Zeramikoak eta Eraikuntzakoak
| Materiala | Jatorria / Propietatea | Aplikazioak (Adibideak) |
|---|---|---|
| Buztina, Gresa, Portzelana, Tosca | Material zeramiko arruntak. | Adreilua (Buztina), Baldosa (Gresa), Komun-ontziak (Portzelana), Azulejua/Baxera (Tosca). |
| Beira-zuntza | Beirazko hari fin malguak. | Zuntz optikoa. |
| Material bitrozeramikoak | Tratamendu termikoz lortuak. Berotze eta hozte prozesu azkarrak jasaten dituzte. | — |
| Hormigoia | Hare, legar, zementu eta uraren nahastea. | — |
| Hormigoi armatua | Barruan altzairuzko barrak ditu. Trakzio eta flexio esfortzu handiagoak jasaten ditu hormigoi hutsak baino. | — |
IV. Polimeroak (Plastikoak)
Lehengaiak: Petrolioa eta gas naturala. Jatorri naturalekoak: Ehun-zuntzak (kotoia, zeta...) eta egurra.
| Mota (Plastiko Sintetikoak) | Definizioa | Adibideak eta Aplikazioak |
|---|---|---|
| Termoplastikoak (TP) | Berotzean bigundu eta urtu; hoztean gogortu eta solidotu. | PET (Ur-botila), PVC (Leiho-markoak, tutu zurrunak), HDPE/PP (Tutuak, jostailuak), Tefloia (PTFE) (Sartaginaren estaldura), PA/Nylona (Hortz-eskuilaren zurdak, galtzerdiak). |
| Termoegonkorrak (TE) | Berotzean deskonposatu egiten dira. | Fenol-erretxinak, Amino-erretxinak, Poliester-erretxinak. Aplikazioak: Entxufea, Sartaginaren heldulekua. |
| Elastomeroak (E) | Deformatu ondoren hasierako forma berreskuratu. | Kautxua (Pneumatikoa), Poliuretanoa (Belakia), Silikona (Titi-protesia). |
V. Material Berriak
| Materiala | Definizioa eta Propietateak | Aplikazioak |
|---|---|---|
| Karbono-zuntzak | Polimero termoegonkorrez lotutako karbono-hari finak. Oso erresistentzia mekaniko handia eta oso arinak. | Kotxe/moto karrozeriak, kirol-materiala. |
| Material supereroaleak | Tenperatura jakin batetik behera erresistentzia elektrikorik ez. | Partikula-azeleragailuetan, medikuntza nuklearrean. |
| Material zeramiko aurreratuak | Zeramiko arruntek baino erresistentzia mekaniko handiagoa. | Motor berrienetan. |
| Biomaterialak | Giza gorputzaren ehunetan jar daitezke. | — |
| Material adimendunak | Kanpo-estimuluei erantzun (forma, kolorea edo propietate elektronikoak aldatuz, adibidez, tenperatura edo tentsioaren aurrean). | — |
| Grafenoa | Karbono atomoz sortutako 2D egitura hexagonala. Oso gogorra, erresistentea, malgua, oso arina, eroale termiko/elektrikoa eta energia metatzeko ahalmena. | Bateria elektrikoak, ukipen-pantaila malguak, eguzki-plakak. |
VI. Hondakinen Kudeaketa eta Birziklapena
Hondakin gutxiago sortzeko hiru modu nagusi:
- Murriztea: Kontsumitzen diren materialak gutxitzea.
- Berrerabiltzea: Erabilitako produktuak berriro erabiltzea.
- Birziklatzea: Erabilitako produktu baten materiala beste produktu bat egiteko erabiltzea.
Birziklapenaren abantailak
- Ingurumena gutxiago kutsatzen da (zabortegietara doan zarama gutxitzen delako).
- Baliabide naturalak aurrezten dira.
- Energia aurrezten da (material birziklatua erabiltzeak urrats gutxiago eskatzen baitu).
Sailkatu beharreko hondakinak (Edukiontziarekin lotuta)
- Beira.
- Plastikozko eta metalezko ontziak eta brik-ak.
- Hondakin organikoak eta biodegradagarriak.
- Papera eta kartoia.
- Bolumen handiko hondakinak eta hondakin arriskutsuak.
- Medikamentuak eta medikamentu-bilgarriak.
- Olio kozinatua.
- Gainerako hondakinak.