Musika historikoa: Barrokoa, klasizismoa eta erromantizismoa

Barrokoa (1600–1750)

Barrokoaren ezaugarriak dira argiaren eta ilunaren arteko kontrastea, gehiegizko apaindura, mugimendua eta kolore biziak. Musika barrokoa 1600 eta 1750 urteen artean garatu zen. Musika barrokoaren ordezkari nagusienetako handiena Johann Sebastian Bach da.

Musika barrokoa Italian hasi eta Europan zehar hedatu zen. Bere ordezkari nagusiak hauek izan ziren:

• Antonio Vivaldi
• Tomaso Albinoni
• Henry Purcell
• Georg Friedrich Händel
• Johann Sebastian Bach

Gobernatzaileek euren boterea eta aberastasuna erakusteko erabiltzen zuten musika.

Nola ezagutu musika barrokoa?

Estilo kontzertantea

Estilo kontzertantea soinuen arteko kontrasteetan oinarritzen da: soinu-multzoen eta bakarlariaren edo solistaren eta orkestraren arteko kontrasteetan.

Baxu jarraitua

Baxu jarraitua (basso continuo) sistema bat da, non baxuak eta armonia oinarria ematen duten, eta konposatzaileek doinu nagusia eta akordeen oinarria horren gainean eraikitzen duten.

Instrumentuak

Instrumentu garrantzitsuenak honako hauek dira:

• Biolina
• Teklatu-instrumentuak (adibidez, klavezina), baxu jarraitua eman dezaketenak

Antzerki eta molde nagusiak

• Opera eta zarzuela (antzerki musikalak)
• Molde instrumentalak: toccata eta fuga
• Molde ahotsak: korala, kantata, oratorioa, pasioa eta opera

Klasizismoa (1750–1800)

Klasizismoa 1750 eta 1800 urteen artean garatu zen. Garai honetan, konpositoreek erritmo erregularretan eta esaldi argietan oinarritutako musika dotore eta atsegina sortu zuten; musikaren helburua sarriago izan zen zuzenean entzuleetara heltzea.

Musikazaleen arteko molde bereizi nagusiena sonata izan zen. Garaiko hiru konpositore garrantzitsuenak hauek izan ziren:

• Joseph Haydn
• Wolfgang Amadeus Mozart
• Ludwig van Beethoven

Nola ezagutu klasizismoari dagokion musika?

Harmonia eta oreka

Baxu jarraituaren ordez nagusitzen dena harmonia bertikala da; soinua argiagoa eta orekatuagoa da.

Instrumentuak

Haize-instrumentu berriak eta orkestrazio zabaltuagoa agertzen dira.

Molde instrumentalak

Molde instrumental ohikoenak: sonata, sinfonia eta orkestra edo instrumenturako kontzertua.

Erromantizismoa

Erromantizismoa mugimendu literarioaren eta artistikoaren parte izan zen; sentimendua goraipatzen da. Artista erromantikoek beren barne-sentimendutik ateratzen dituzte ideiak eta sorkuntza pertsonalak azpimarratzen dituzte.

Nola ezagutu musika erromantikoa?

Erritmoak askatuagoak eta konplexuagoak bihurtzen dira, eta harmonia kontzeptua zabaldu egiten da; melodien pertsonalizazioa eta emozioa nagusitzen dira.

Instrumentuak eta moldeak

Musika-tresnei dagokienez, ohikoenak ahotsa, pianoa eta orkestra dira. Molde nagusiak honako hauek dira:

• Ahozko moldeak: lieda eta opera
• Instrumentalak: sinfonia eta poema sinfonikoa
• Molde txikiagoak: sonatinak eta nokturnoak