Nazioarteko merkataritza: inportazioak eta integrazioa

Garapen bideko herrialdeek gero eta gehiago manufakturak inportatzen dituzte.

Herrialde garatuek munduko merkataritza kontrolatzen dute: produktuak eta erregaiak inportatzen dituzte.

Herrialde pobreek munduko merkataritzatik kanpo egon daitezke.

Atzerriko produktuei muga-zergak ezartzen zaizkie. Kasu batzuetan neurriak hartzen dira kanpoko produktuek merkeago saltzea saihesteko.

MMA, nazioarteko merkataritza errazteko hitzarmenak eta mekanismoak islatzen ditu.

Estatuak merkataritza errazteko elkartzen dira, merkataritza blokeak osatuz.

Aduana-batasuna: herrialde kideetako produktuak askatasunez ibiltzen dira eta aduana-politika bateratuak ezartzen dira.

Merkataritza: ondasunak eta zerbitzuak trukatzeko helburuz egiten den jarduera-multzoa.

Merkataritzan jardueran — 3 atal

1. Garraioak eta azpiegiturak

• Garraio sareak: aukera eman behar dute produktuak kontsumitzaileei ahalik eta lasterren emateko.
• Komunikazio onak: merkataritza jarduera handiagoak eta eraginkorragoak ahalbidetzen dituzte.

2. Merkatuaren tamaina

• Produktuak edo zerbitzuak erosteko ahalmena duten kontsumitzaileen kopurua garrantzitsua da.
• Zenbat eta handiagoa merkatuaren tamaina, orduan eta merkataritza gehiago sortzen da.
• Globalizazioari eta interneti esker, merkataritza elektronikoak merkatu zabalenetara heltzeko aukera ematen du.

3. Biztanleriaren aberastasuna

• Zenbat eta erosteko ahalmen handiago izan biztanleriak, orduan eta gehiago kontsumitzen da.

Barne eta kanpo merkataritza

Barne merkataritza

Estatuaren mugak zeharkatu gabe egiten den merkataritza-jarduera multzoa. Herrialdean ekoizitako produktuak eta atzerritik datozenak banatzen dira lurraldean.

Kanpo merkataritza

• Herrialdeen arteko merkataritza.
• Ez dute beti kontsumitzen ekoizten dutena guztia.
• Inportazioak: beste herrialdeetatik erositako ondasun eta zerbitzuak.
• Esportazioak: herrialdeak beste estatuetara saltzen dituen ondasun eta zerbitzuak.
• Inportazioaren eta esportazioaren balioaren arteko aldeari merkataritza-balantza deritzo.

Mota desberdinetako merkataritza-eragileak

Handizkaria

Produktu kantitate handiak zuzenean ekoizleengandik erosten ditu eta ondoren txikizkariei saltzen dien enpresa edo merkataritza-eragilea da.

Txikizkaria

Kontsumitzailearekin zuzenean aritzen den saltokia edo merkataritza-eragilea da; produktu kantitate txikitan saltzen du eta estilo eta formatu desberdinetako jarduerak izan ditzake.

Integrazio ekonomikoa

Merkatuak bateratzeko prozesua da, helburua nazioz gaindiko eremu ekonomikoa eratzea, lehiakorragoa eta efizientzia handiagokoa izatea.

• Merkataritza-askeko eremu: kideen arteko muga-zergak kendu.
• Aduana-batasuna: muga-zergal politika bateratua eta kanpoko herrialdeetarako tarifa komuna ezartzen da.
• Merkatu batua: kapitalen eta langileen zirkulazio askea.
• Ekonomia eta diru batasuna: moneta eta diru-politika bateratuak; adibidez, Europako Batasuna.

MMA: helburu nagusiak

• Arantzalak kendu edo murriztu (muga-zergak eta bestelako oztopoak).
• Merkataritza desleiala gaitzetsi eta jazarri (kontrako neurrien bidez eta araudi bidez).
• Tramiteak erraztu (azkartasuna eta sinplifikazioa).
• Bitartekari moduan jokatu kideen arteko eztabaidetan.