Notre Dame katedrala (Paris): Analisi arkitektonikoa

Aurrean dugun irudian Parisko Notre Dame katedralaren kanpoko fatxada ageri da.

Egitura eta Oinplanoa

Latindar gurutze formako oinplanoa duen arren, trantseptuak ez du protagonismo handirik hartzen. Eraikina bost nabez osatua dago; erdikoa zabalena eta garaiena da. Abside handia dauka, girola bikoitzarekin (makrozefalia), eta bertan hiru kapera erradial antolatzen dira. Eraikuntzan nagusiki harlandua erabili zen.

Sistema Konstruktiboa

Sistema konstruktiboa gangetan oinarritzen da. Katedralean hiru maila edo solairu bereizten dira:

• Arkuteria
• Tribuna
• Beirateen maila

Elementu Euskarriak eta Dekorazioa

Euskarri-egiturei dagokienez, pilare konposatuak eta arku zorrotzak erabiltzen dira, altueraren sentsazioa indartzeko. Horiez gain, horma lodiak, kontrahormak eta arbotanteak daude; azken hauek deskarga-arku gisa jarduten dute, pisua eraikin nagusitik kontrahormetara bideratuz.

Gurutze-gangak egitura eutsitzat hartzen dira: nabe nagusian seikoitzak dira eta gainerakoetan sinpleak.

Fatxadako Apaingarri Nagusiak

Mendebaldeko fatxadan kokatzen dira dekorazio-elementu nagusiak:

• Portadetako eskulturak
• Arrosa-leihoa
• Arku txaranbelduak
• Erregeen Galeria
• Gargolak

Bertikaltasuna eta Argia

Eraikina simetrikoa eta proportzioz orekatua da. Kanpoaldean bertikaltasuna nabarmen gailentzen da, arte gotikoaren helburua altuera lortzea baita. Gizakiaren eskalarekiko alderatuta, katedralak bolumen handia erakusten du, eta argiak funtzio oso garrantzitsua betetzen du, izaera jainkotiarra duelako. Beirateetatik sartzen den argi naturalak kolorezko efektuak sortzen ditu, lasaitasun eta espiritualtasun giroa eraginez.

Estiloa, Funtzioa eta Historia

Katedralaren estilo artistikoa gotikoa da. XII. eta XIII. mendeetan eraiki zuten Frantziako Parisko Île de la Cité uhartean; horregatik, Gotiko Klasikoaren adibide argia da.

Funtzioak eta Egiletza

Bere funtzio nagusia erlijiosoa da (katedrala delako), baina helburu didaktikoa ere badu, portadetako eskulturek eta beirateek analfabetoak modu ulergarrian hezteko balio baitzuten. Egiletzari dagokionez, hainbat arkitekto aritu ziren lanean, besteak beste:

• Jean de Chelles
• Pierre de Montreuil
• Raymond du Temple

Gotikoaren ezaugarri nagusiak dituen arren, elementu arkaiko batzuk ere gordetzen ditu, hala nola kolomen erabilera egitura gisa edo erromanikoan ohikoak ziren tribunak.

Zaharberritzea

XIX. mendean katedrala berritu zuten Viollet-le-Duc arkitektoaren zuzendaritzapean, denboraren joanak eta Frantziar Iraultzak eragindako kalteak konpontzeko. Zaharberritze horretan elementu neogotikoak gehitu ziren, besteak beste orratza.