Patogenoak, Toxina eta Serumak: Giza Osasunean Eragina

Patogenoen Erresistentzia eta Aldaketak

Patogenoek, hala nola bakterioek antibiotikoekiko erresistentzia edo birusen mutazioak eskuratu ditzakete, eta horrek zeluletan sartzeko duten gaitasuna aldatzen du. Era berean, ostalarien erresistentzia handitu edo ahuldu egin daiteke, elikadura hobetzearen edo mikroorganismoen erasoen ondorioz. Azken kasu honetan, beste mikroorganismo oportunista batzuen infekzioak sor daitezke.

Toxinak: Zelulen Kaltetzaileak

Toxinak zelulak kaltetzen dituzten substantziak dira. Infekzio bakteriano baten ondorioz edo toxinak zuzenean irensteagatik sor daitezke.

Exotoxinak

• Patogenoek jariatutako proteina disolbagarriak dira, odolean zehar ibili eta zenbait ehunetan kalteak eragin ditzaketenak. Oso toxikoak dira eta hilgarriak izan daitezke dosi txikitan ere. Kaltegarrienetako bat toxina botulinikoa da, Clostridium botulinum bakterioak jariatutako neurotoxina.

Exotoxinen sailkapena:

• Enterotoxina: Hesteetako mukosan jarduten dutenak.
• Neurotoxinak: Nerbio-sistemari eragiten diotenak.
• Zitotoxinak: Zenbait ehuni entzimen bidez erasotzen dietenak.

Endotoxinak

• Bakterio gram-negatiboen zelula-paretetako polisakaridoak dira. Zelulari lotuta daude eta zelula hiltzean askatzen dira. Oso toxikoak ez direnez, ez dira hilgarriak izaten. Adibidez, Neisseria gonorrhoeae bakterioaren endotoxina, gonorrea eragiten duena.

Serumak: Antigorputzen Prestaketa

Serumak antigorputzak dituzten prestakin artifizialak dira, aurretik antigenoa eman zitzaien animalien edo pertsonen odoletik ateratakoak. Serumak ematea metodo sendagarria da, pertsonak immunizatu edo txertatu gabe dauden gaixotasunetatik sendatzeko erabiltzen direnak. Haien ondorioak bat-batekoak dira, baina ez iraunkorrak; antigorputzak kontsumitu ondoren, ondorioa desagertu egiten da.

Serumaren Erabilera

1. Toxinekin (tetanosa eta botulismoa) eragindako gaixotasun infekziosoak sendatzeko. Toxina horiek azkar garatzen dira, eta infektatutako pertsonak ez du denborarik bere antigorputzak sortzeko.
2. Intsektuen, sugeen edo beste animalia batzuen ziztaden aurka egiteko.

Serumaren Jatorriaren Arabera

1. Heterologoak: Animalia jatorria dute eta animaliaren proteinekiko hipersentikortasun erreakzioak eragin ditzakete.
2. Homologoak: Giza jatorria dute, immunitate iraunkorragoa ematen dute eta ez dute hipersentikortasun arazorik sortzen.