Politička karta sveta pre Prvog svetskog rata i geografske odlike Afrike i Azije

Politička karta sveta do Prvog svetskog rata

Kolonijalne sile i njihovi posedi

• Velika Britanija: Teritorije u južnoj i istočnoj Africi; u Aziji: Indijsko poluostrvo i Malajsko poluostrvo; u Americi: Kanada, Britanska Karipska ostrva; Australija, Novi Zeland i ostala ostrva Okeanije.
• Francuska: U Africi: Alžir, Tunis, Maroko, ekvatorijalne oblasti; u Aziji: Indokina; u Okeaniji: ostrva Tihog okeana; u Americi: Francuska Gvajana i Karibi.
• Belgija: Basen Konga.
• Holandija: Indonežanska ostrva i Holandska Gvajana.
• Španija: Izgubila kolonije u Latinskoj Americi; u Africi zauzela manje oblasti u ekvatorijalnoj oblasti.
• Portugalija: Zauzela Angolu i Mozambik.
• Nemačka: U Africi: Kamerun, Togo i Tanganjika; u Okeaniji: Maršalska ostrva, Marijanska ostrva i Karolinska ostrva.
• SAD: Havaji i Filipinska ostrva.
• Italija: Eritreja i Libija.

Regionalna geografija Azije: Klima i oblasti

Jugozapadna Azija

Preovlađuje suva suptropska klima, preseca je povratnik. Sredozemna klima zastupljena je uz obalu (veća količina padavina, blaža zima). Mala Azija (planina Zagros i visoravan Anadolija) ima umerenu i sredozemnu klimu.

Jugoistočna i Južna Azija

Indijsko poluostrvo: Vlažna suptropska klima i monsuni. Indokina: Vlažna monsunska klima. Malajski i Filipinski arhipelag: Ekvatorijalna i tropska klima.

Istočna Azija

Vantropski monsuni: Letnji donose vlagu, dok zimski duvaju iz Mongolije kao suvi vetrovi, ali ipak donose padavine. Suva kontinentalna klima: Karakterišu je velike amplitude temperatura i malo padavina (Kina). Zastupljena je i planinska klima.

Srednja Azija

Dominira suva kontinentalna klima.

Regionalna geografija Afrike

Severna Afrika

Glavno obeležje je pustinja Sahara (7,5 miliona km²). Tipovi pustinja: hamada (kamenita), erg (peskovita) i serir (glinovita), sa dinama i barhanima. Libijska pustinja (zabeleženo 57°C) i Nubijska pustinja (padavine jednom u 10 godina).

Oaze su izvori vode. Planinski masivi su Ahagar i Tibesti (gromadne planine i ugašeni vulkani), a najveći planinski lanac je Atlas. Najduža reka je Nil (izvire iz Viktorijinog jezera). Egipat ima najveću svetsku gustinu naseljenosti u dolini reke. Klima je suva suptropska.

Zapadna Afrika

Poznata po istorijskom nazivu "Obala robova". Liberija je osnovana kao slobodna država. Klima je prelazna između pustinjske i planinske: suva suptropska i ekvatorijalna. Glavne reke su Niger, Volta i Senegal. Tu se nalaze i Kamerunske venačne planine.

Istočna Afrika

Naziva se i "Visoka Afrika". Reljef čine Etiopske planine i Kilimandžaro (gromadna, vulkanska planina). Značajna jezera su Ukereve (Viktorijino), Tanganjika i Njasa (tektonska, poligenetska, glacijalna). Klima je umereno kontinentalna i smatra se najidealnijom za život. Glavni grad Etiopije je najviši grad na kontinentu. Tu su i vulkan Meru i poluostrvo Somalija (preseca ekvator, gde je klima tropska).

Južna Afrika

Obuhvata oblast južno od reke Zambezi (najduža reka regije, poznata po Viktorijinim vodopadima). Reljef čine Drakenske i Kepske planine, pustinja Kalahari (na 1000 m nadmorske visine) i pustinja Namib ("Pustinja skeleta"). Hladna Bengalska struja utiče na nastanak pustinje uz obalu Atlantika. Madagaskar je odvojen Mozambičkim prolazom. Glavne reke su Zambezi, Oranje i Limpopo. U Mozambičkoj oblasti preovlađuju nizije i monsuni koji donose padavine.

Stanovništvo Afrike

Afrika je drugi kontinent po broju stanovnika (preko milijardu). Prirodni priraštaj je visok, uz nagli porast stanovništva, ali je i smrtnost visoka. Svazilend (Esvatini) ima specifične demografske trendove. Prosečna gustina naseljenosti je 37 st./km². Primorske nizije i Južnoafrička Republika su najpovoljnije za život. Religijska struktura: Na severu dominira islam, prisutni su katolici, Kopti (pravoslavci) i tradicionalni totemizam. Dominira negroidna rasa.

Ekonomske odlike

Afrika je ekonomski najsiromašniji kontinent, uprkos velikom prirodnom bogatstvu. Glavni resursi su energenti (nafta u saharskim državama i Gvinejskoj regiji), kafa (Etiopija), kakao (Gvinejske države, Nigerija) i kameni ugalj (Južnoafrička Republika). Poljoprivreda i stočarstvo su nedovoljno razvijeni zbog nepovoljnih prirodnih uslova.