Soinu-uhinen oinarriak eta ezaugarriak

Soinu-uhinak

Bibrazioek inguruneko aire-geruzak higiarazten dituzte. Bibrazioa airearen bidez gure belarrietara heltzean, tinpanoan bibrazioak eragiten ditu. Hauek barne-belarrira transmititzen dira, eta handik garunera, soinua deritzon sentsazioa sortuz.

Soinua gorputz baten bibrazio edo perturbazio mekanikoa da, uhin gisa edozein ingurune material elastikotan zehar hedatzen dena. Giza entzumenaren hautemate-tartea 20 Hz eta 20.000 Hz artekoa da.

• Uhin infrasonikoek maiztasun-tarte entzungarritik beherako maiztasuna dute.
• Uhin ultrasonikoek, aldiz, maiztasun-tarte entzungarritik gorakoa dute.

Soinu-uhinen eraketa mekanismoa

Soinu-uhinak bi magnitudeen bidez deskriba daitezke:

1. Desplazamendu-anplitudea (S_max): inguruneko bolumen-elementu txiki batek bere oreka-posizioarekiko duen desplazamendu maximoa.
2. Presio-anplitudea (ΔP_max): orekako balioarekin alderatuta gertatzen den presioaren aldakuntza maximoa.

• Desplazamendua nulua denean, presio-aldakuntza (ΔP) maximoa da.
• Desplazamendua maximoa denean, presio-aldakuntza (ΔP) nulua da.

Hortaz, soinu-uhina desplazamendu-uhin modura edo presio-uhin modura har daiteke.

Soinu-uhinen abiadura

Soinuaren abiadura handiena solidoetan lortzen da, haien konprimagarritasun-modulua likidoena eta gasena baino handiagoa baita. Likidoetan, abiadura gasetan baino handiagoa da, gasen konprimagarritasun-modulua txikiagoa delako.

Soinuaren ezaugarriak

Intentsitatea

Soinu gogorrak eta ahulak bereiztea ahalbidetzen duen ezaugarria da. Soinu-intentsitateak ondo bereizi beharreko bi alderdi ditu:

1. Intentsitate fisikoa edo objektiboa: uhinak garraiatzen duen energia.
2. Intentsitate fisiologikoa edo subjektiboa: intentsitate objektibo jakin bateko soinuak belarrian eragiten duen inpresioa. Intentsitate-maila dezibeletan (dB) neurtzen da.

Tonua

Soinu altuak (zorrotzak) eta baxuak (grabeak) bereiztea ahalbidetzen digun ezaugarria da. Tonu altuek maiztasun handiak dituzte (uhin-luzera txikiak), eta tonu baxuek, berriz, maiztasun txikiak (uhin-luzera handiak).

Tinbrea

Bi soinu-iturri desberdinek sortutako soinuak bereiztea ahalbidetzen digu, nahiz eta tonu eta intentsitate berekoak izan. Tinbrea soinu-uhina osatzen duten harmonikoen kopuruaren, intentsitatearen eta maiztasunaren araberakoa da.