Teoria Funtzionalista eta Ikuspegi Neomarxistak Soziologian

Teoria Funtzionalista

• Estratuen teoria: lau puntu nagusi ditu oinarri.
• Estratu sozialak faktore subjektibo, ekonomiko, politiko eta okupazionalen arabera definitzen dira.
• Estatu Batuetan: klase sozialari ez zaio garrantzi handirik ematen.

Egile Nagusiak Funtzionalismoan

Émile Durkheim

Durkheimek pentsatu zuen faktore ekonomikoak nagusi ziren ideologietara moldatzen zirela. Marxen historiaren ikuspegia ukatu zuen, gizarte-gertakizunen arrazoia bilatu behar dela defendatuz. Lanaren zatiketak desoreka berregituratzen duela eta lehia murrizten duela zioen.

Talcott Parsons

Parsonsen ustez, estruktural-funtzionalismotik dator estratifikazio soziala. Egitura eta funtzioa aztertu zituen, ekintzaren sistema orokorra osatzen duten lau sistema eta edozein sistematan beharrezkoak diren lau osagai (rolak) definituz. Balorazio moralak sei kategoriatan banatu zituen, zatien oreka naturalki edo boterearen bidez lortzen dela ziurtatuz.

Ikuspegi Garaikideak

Ikuspegi Neomarxista

Egitura sozialaren izaera determinatzeko klase sozialek garrantzi handia dute. Klase sozialaren kontzeptua ekonomiara mugatzetik botereari lotua izatera igaro da.

Poulantzas eta Klaseak Mugarritzeko Irizpideak

• Klase sozialak eragile sozial multzo gisa ulertzen dira.
• Hiru faktore nagusi daude egitura sozialaren antolaketan (lan produktiboa, etab.).
• Hirugarren sektorearen hazkundea talde sozial gisa edo burgesiaren atal gisa ikusten da.
• Hiru irizpide nagusiak erabiltzen dira klaseak definitzeko.
• Burgesia txiki tradizionalak eta berriak zati berberak dituzte.
• Klaseak entitate objektibo gisa definitzen dira, bi osagai bereiziz: jabego ekonomikoa eta posesioa.

Erik Olin Wright

Wrigthek posizio kontraesangarriak eta esplotazio anitzak aztertzen ditu. Klase soziala ekoizpen prozesuan sortzen diren harreman sozialetatik abiatzen da.

• Aldaketa historikoek aldaketak dakartzate egitura horretan bertan.
• Hiru kontrol sozial eta dikotomian dauden egoera kontraesangarriak bereizten dira.
• Posizio kontraesangarriak: Hiru egitura-aldaketa garapen kapitalistaren baitan, bi egoera kontraesangarri eta kontrolaren lau maila (funtsezko eta berehalako interesak).
• Langile klasearen definizioa: Hiru ezaugarri nagusi ditu.
• Esplotazio anitzak: Marxista analitikoentzat sozialismo erakargarri bat proposatzen du, hiru ezaugarritan oinarritua: abstrakzioa, funtsak eta ikuspegi ez-dogmatikoa (klaseen hiru irizpide).

Analisi honen helburua esplotazioari zentraltasuna itzultzea da, antolaketa aktiboetan oinarritutako esplotazioaz hitz eginez. Kategorizazio berri honek hiru arazo ditu: egoera anitzak, mediatutako klase egoerak eta aldi baterako egoerak. Azkenik, marxistek positibismoarekiko oposizioa markatzen dute.