Testu Azalpen Motak eta Argudiaketaren Ezaugarriak

Azalpen Limurtzailea

Azalpen mota honen helburua hartzailea konbentzitzea da.

Ezaugarriak

• Normalean, mota honetako azalpenetan egia biribilak esaten dira.
• Arrazoiak garbiak eta zehatzak dira, edonork ulertzeko modukoak.
• Azalpena egiten duenak zuzenean hitz egiten die hartzaileei, batzuetan haien izena aipatuz, komunikazioa zuzenagoa izan dadin.
• Hizlariak nolabaiteko nagusitasuna izan ohi du entzuleengan.

Baliabideak

• Maiz galdera erretorikoak eta aginterako formak erabiltzen dira.
• Konparazioak eta adibideak erabiltzen dira, kontrasteak azpimarratzeko.
• Gauza asko puztu egiten dira, oinarrian egia badira ere.
• Euskaraz, horrelakoetan, plural hurbila erabiltzen baita sarri askotan.

Azalpen Zirraragarria

Testu honen helburua irakurlearengan emozioak eta zirrara sortzea da.

Ezaugarriak eta Helburua

• Idazlearen helburua irakurlea hunkitzea, nolabaiteko zirrara sortzea da.
• Zirrara sortzeko, pertsonaien iritziak eta gogoetak tartekatzen dira azalpenean.
• Idazleak errealitatea benetan den bezala nahiz itxuraldatuta ager dezake.
• Nahiz eta garrantzitsurik ez izan, xehetasun zirraragarrienak beti aipatzen dira.

Baliabideak

• Adjektibo ugari agertzen dira, zirrara sortzeko oso baliagarriak baitira.
• Harridurazko esaldiak maiz azaltzen dira, bai idazleak bai pertsonaiek esanda.
• Hiperboleak, hots, exajerazio handiak, ere oso erabiliak dira.

Azalpen Zehatzailea

Azalpen mota hau hitz, objektu edo gertaera baten definizioa eta xehetasunak emateko erabiltzen da.

Ezaugarriak

• Azalpen mota hau gehienetan hitz, objektu edota gertaera bat zehazten hasteko abiapuntua izaten da.
• Helburua zehaztea da; beraz, detailerik txikienak ere aipatu beharra dago.
• Askotan, zehazten dena zer edo nolakoa den esateaz gain, idazle, pertsonaia edo irakurlearengan zer-nolako eragina duen ere azaltzen da.

Baliabideak

• Normalean izen eta adjektibo asko agertzen dira.
• Leku-denborazko lokailuak maiz erabiltzen dira, zehazten dena espazio eta garai jakin batean kokatzeko.
• Gehiago zehazteko, izen bereziak, data konkretuak eta abar agertzen dira.
• Inoiz, zehaztapena janzteko, konparazioak ager daitezke.

Argudiaketa

Argudiaketa testu batean ideia bat defendatzen da, arrazoiak eta frogak erabiliz.

Ezaugarriak

• Argudiaketan, idazleak edo pertsonak ideia zehatz bat defendatzen du, arrazoiak eta argudioak emanez.
• Argudiaketak hiru atal izan ohi ditu: ideiaren aipamena, arrazoien edo argudioen atala, eta ondorioa.
• Argudioak hurrenkera jakin batean adierazi ohi dira, hots, garrantzi txikiagoak aurrena eta gero garrantzitsuak.
• Argudiaketak ordenatuta egon behar du, ondorioa argia izan dadin.

Baliabideak

• Menpeko perpausak erabiltzen dira: kausazkoak, baldintzakoak eta ondoriokoak, eta horiei dagozkien partikulak: beraz, zeren, eta abar.
• Galdera erretorikoak maiz azaltzen dira.
• Sarritan datu zehatzak ematen dira, argudiaketa zehaztearren.