Tomas Akinokoa: Bizitza eta idazlanak

Jaiotza eta gaztaroa

Tomas Akinokoa Roccasecca gazteluan jaio zen 1225ean, Akino Italiako herritik hurbil, eta han igaro zituen bere bizitzako lehen bost urteak. Haurra zelarik, oblatu sartu zen Montecassinoko beneditar abadetxean, eta hantxe hasi zituen ikasketak:

• gramatika
• erretorika
• dialektika
• aritmetika
• geografia
• musika
• astronomia

Ikasketak eta ibilbidea

1239an, Napoliko Unibertsitatean sartu zen; artea eta teologia ikasten ari zela, Aristotelesen idatziak ezagutu zituen (batez ere logikari buruzkoak). Han domingotarren ordenako kideak ezagutu zituen, eta ordena horretako kide egin zen 1244an.

Erabaki hura ez zen bere gurasoen gustuko izan; haiek eliza-kargu garrantzitsu bat izan zezan nahi zuten, eta jaioterriko gazteluan urtebete giltzapetuta eduki zuten.

1245ean, askatu zutenean, Parisera joan zen. Bertan hasieran ikasle bezala aritu zen, eta, ondoren, irakasle. Ikasle gisa, Alberto Handiaren ikasle izan zen —orduko maisu handienetako bat—, eta hari esker neoplatonismoari buruzko oinarri sendoa garatu zuen.

Alberto Handiak Koloniako Unibertsitatea sortu zuenean, Tomas Akinokoa lagundu egin zion, eta lau urte egin zituen Kolonian, haren gidaritzapean, teologia ikasten eta testu aristotelikoak aztertzen (1248–1252). 1252an Parisera itzuli zen teologia ikasketak jarraitzera.

1256an, Parisko Teologiako Fakultatean irakasteko titulua lortu zuen, eta unibertsitateko irakasle bihurtu zen. 1259an Italiara itzuli zen, bere ordenaren zenbait ikastetxetan irakasle izateko.

Parte-hartzeak eta aholkularitza

Aita Santuaren gortera ere deitu zuten, teologia gaiez aholkulari gisa jarduteko, eta bertan geratu zen 1268ra arte.

Idazlan nagusiak eta jarduera intelektuala

Italiako garai hura izan zen Tomasen bizitzako emankorrenetarikoa: Summa contra gentiles amaitu zuen; Aristotelesen obra nagusiei buruzko iruzkinak idatzi zituen, eta Summa theologiae idazteari ekin zion. Nolanahi ere, Paris utzi baino lehen ere lan ugari zituen idatzita.

Azken urteak eta gatazkak

1268 eta 1272 artean Parisera itzuli zen, unibertsitateko arte fakultateko ikasleen eta teologia fakultatekoen arteko gatazkan parte hartzera. Azkenik, Italiara itzuli zen: 1272an maisu titular gisa Napolin irakastera joan zen.

Bertan Summa theologiae lanaren hirugarren atala lantzen jarraitu zuen, baina ez zen lan hori amaitzera iritsi.

Heriotza

1274an Aita Santuak Lyongo Kontziliora bidali zuen aditu moduan jardun zezan, baina bidaian gaixotu, eta 1274ko martxoan hil zen, 49 urte zituela.