Zelulen sintesia, mugimendua eta ugalketa

Molekula-proteinen sintesia (organikoak): Erreakzio anabolikoak

Molekula-proteinen sintesia (organikoak): Erreakzio anabolikoak: Zelulek lortutako energia eta zelularaino iristen diren lehengaiak erabiliz, beren molekula propioak sintetizatzen dituzte, erretikulu endoplasmatikoan eta Golgi aparatuan.

Mugimendu motak

Mugimendu motak:

• Flageloekin
• Zilioekin
• Pseudopodoekin

Mugimendu hauek aztertzeko errazena protozoak aztertzea da, zelula bakarrekoak direlako eta mugitu behar direlako elikagaiak lortzeko.

Pseudopodoak

• Ameba: Ameba batek egiten ditu pseudopodoak molekula bat harrapatzeko edo zelula osoa mugitzeko.
• Zitoplasma hasten da mugitzen eta luzapenak sortzen ditu.

Zilioak

• Adibide: Paramezioak.
• Mintzaren osoan zehar ateratzen diren luzapen txikiak dira.
• Uretan mugimendu sinkronizatu bat hartzen dute.
• Zilioek zelula poliki-poliki mugitzen dute.

Flageloak

• Adibide: Tripanosoma eta espermatozoidea.
• Mintza zitoplasmatikotik luzapen bakarra ateratzen da.
• Mugimendu helikoidala egiteko ahalmena dute.
• Zenbait kasutan bi ere egon daitezke.

Zelularen ugalketa

Zelularen ugalketa:

• Zelula guztiek ugaltzeko ahalmena dute.
• Zelula berri eta identikoak sortu daitezke.

Zelula bakarren kasuan

Oso sinplea da. Hiru metodo: 1) Erdibitzea 2) Gemazioa 3) Esporulazioa

1) Erdibitzea

• Zitoplasmaren erdian zonalde bat sortzen da, zitoplasma bi zatitan banatzeko.
• Nukleoan ere banaketa hasten da.
• Nukleoaren zati bakoitzean ADN kantitate berdina dago eta bi zelula alaba berdinak geratuko dira.

2) Gemazioa

• Nukleoa bi zati berdinetan banatzen da.
• Bat alde batera doa (gemaren moduan).
• Mintza zitoplasmatikoa inguratzen du.
• Mintzak askatu eta alaba txikiagoa izango da.

3) Esporulazioa

• Nukleoaren ADN behin eta berriro duplikatzen da.
• Nukleoaren zati bakoitzak zitoplasma zati batekin inguratzen da.
• Mintza zitoplasmatikoa apurtzen da eta zelula alabak askatzen dira.
• Zelula alabei espora deitzen zaie.