Zuzenbidearen Oinarriak: Definizioa, Mota eta Funtzioak

Zer da Zuzenbidea?

Zuzenbidea gizartean bizikidetza ordenatzen duten arau juridikoen multzoa da.

Zuzenbide Objektiboa eta Subjektiboa

• Zuzenbide Objektiboa: Estatuak ezarritako arau juridikoen multzoa da, guztiontzat baliagarria.
• Zuzenbide Subjektiboa: Pertsonak zuzenbide objektiboan oinarrituta dituen eskubide konkretuak dira.

Zuzenbidearen Esanahia

Zuzenbideak hainbat esanahi har ditzake:

Eskubidea Gaitasun Gisa (Zuzenbide Subjektiboa)

Pertsona bakoitzak zerbait egiteko edo besteei eskatzeko duen ahalmena da.

Zuzenbidea Arau Gisa (Zuzenbide Objektiboa)

Gizartea antolatu eta ordenatzeko arauen multzoa da.

Zuzenbidea Ezagutza Zientifiko Gisa (Zientzia Juridikoa)

Zuzenbidea aztertzen duen diziplina akademikoa da.

Zuzenbidea Justiziaren Ideal Gisa (Zuzenbide Axiologikoa)

Zuzenbidea justizia eta zuzentasunaren balioarekin lotzen da.

Zuzenbidearen Jatorria

Zuzenbidearen jatorriari buruzko hiru ikuspegi nagusi daude:

Lege Naturala

Lege naturala gizaki guztientzat unibertsalak eta betierekoak direla dio, idatzita egon ala ez. Gizakiaren arrazoiak eta naturak esaten diguna da.

Positibismo Juridikoa

Positibismoak dio zuzenbidea ofizialki dagoen legeak bakarrik direla. Hau da, legez idatzita dagoenak soilik balio duela, eta moralak edo "naturak" esaten duena ez dela kontuan hartzen.

Errealismo Juridikoa

Errealismo juridikoaren arabera, garrantzitsuena ez da lege asko idatzita izatea, baizik eta benetan nola aplikatzen diren eta nola jokatzen duten epaileek eta abokatuek.

Zuzenbidearen Funtzioak

Legea Agindu Gisa

Legea botere publikoetatik datorren agindua da, eta betebeharrezkoa da herritar guztientzat. Ez da aholku bat, baizik eta bete behar den araua.

Legea Giza Jokabidearen Arau Gisa

Legeak gizonen eta emakumeen jokabidea gidatzen du: zer egin daitekeen eta zer ez. Helburua da askatasuna eta bizikidetza orekatu izatea.

Zuzenbidea Gatazkak Konpontzeko Bide Gisa

Gizartean gatazkak saihestezinak dira, baina legeak eskaintzen du gatazka horiek modu baketsu eta bidezkoan konpontzeko sistema.

Zuzenbidea Justiziaren Tresna Gisa

Legearen azken helburua da justizia gauzatzea. Legeak ez du soilik gizartea antolatzen, baizik eta guztientzat bidezko ordena bat sortzen saiatzen da.