Clasificación y Características de las Cantigas Medievales Galego-Portuguesas

Cantigas de Amigo

Definición

Composicións nas que o poeta pon en boca dunha muller namorada as penas de amor que esta dirixe ao seu amigo ou amante.

Orixe

Xénero autóctono que procede dunha primitiva poesía oral anterior á época trobadoresca, que debeu existir no noroeste da península.

Características

• Identificación: A palabra "amigo", "amado" ou "namorado".
• Temática: O lamento (sufrimento) pola ausencia do amado, a ledicia polo encontro, a oposición da nai á relación, reproches ao amigo e a reconciliación.
• Suxeito lírico: A amiga, unha rapaza namorada que expresa os seus estados de ánimo.
• Paisaxe: Bucólica e primaveral (fontes, ríos, igrexas, aves, cervos, ermidas) con valor simbólico.

Confidentes e Simboloxía

A rapaza diríxese a confidentes (amigas, nai, irmá e a natureza). A simboloxía inclúe:

• Árbores: Piñeiro (novas do namorado) e abelaira (primavera e paixón).
• Auga: Fecundidade e encontro amoroso. Augas claras (pureza) e remexidas (perda da virxinidade).
• Vento e cervos: Simbolizan ao namorado e a virilidade.

Subxéneros e Recursos Formais

Destacan as albas, bailadas, mariñas e romarías. Empréganse recursos como o paralelismo, o leixapren e o refrán.

Cantigas de Amor

Definición e Orixe

Composicións onde un home se dirixe a unha dona expresando o seu amor. É unha imitación da poesía trobadoresca provenzal (séculos XI-XIV), sendo a cançó o seu máximo expoñente.

Amor Cortés

A relación amorosa é unha transposición do sistema feudal: o poeta (vasalo) debe sumisión á súa amada (senhor). O namorado debe reunir virtudes como a mesura (discreción, humildade, fidelidade) e sufrir a coita de amor.

Características

• Suxeito lírico: Masculino, en primeira persoa.
• Idealización: Descricións xenéricas da dama para evitar sospeitas.
• Temática: Louvanza, confesión de amor, pena por amor non correspondido e reserva da dama.

Recursos Formais

Utilízanse estrofas (cobras) con recursos como o dobre, mordobre, finda e atá-finda. As estrofas poden ser unisonantes, singulares, dobras ou alternas.

Cantigas de Escarnio e Maldizer

Definición e Orixe

Composicións satíricas sobre situacións sociais da época medieval, influenciadas polo sirventés provenzal.

Diferenciación

• Escarnio: Uso de palabras cubertas, ambigüidade, eufemismos e ironía.
• Maldizer: Palabras directas, sen dobre sentido, con termos obscenos e sátira explícita.

Características e Clasificación Temática

O seu obxectivo é a sátira, a diversión ou a moralización mediante a hipérbole e a caricatura. Clasifícanse en:

• Sexual: Condición sexual, clero, soldadeiras.
• Social: Vicios, defectos físicos, nobreza.
• Xograresca: Críticas entre trobadores e xograres.
• Política: Feitos históricos, traizóns.
• Moral: Corrupción e decadencia de valores.
• Literaria: Parodias doutros tipos de poesía.