Comentario de O Berro de Munch y A Rúa de Kirchner: Obras Maestras del Expresionismo

O Berro - Edvard Munch

Ficha Técnica

• Autor: Edvard Munch (Løten, 1863 - Oslo, 1944)
• Cronoloxía: 1893
• Técnica: Óleo e témpera sobre cartón
• Medidas: 73 x 91 cm
• Estilo: Expresionista
• Tema: Alegórico
• Localización: Nasjonalgalleriet (Oslo)

Descrición Formal

No centro da imaxe e en primeiro termo, sobre unha ponte, aparece un personaxe coas mans na cabeza e coa boca aberta coma berrando con todas as súas forzas. Á esquerda, e nun segundo plano, dúas persoas camiñan alleas ao seu delirio. Detrás da ponte, a escena complétase cunha angustiosa paisaxe marítima, onde podemos ver dúas pequenas embarcacións que navegan.

A angustia reflectida polo personaxe principal exteriorízase plasticamente sobre a tea mediante unha liña curva e sinuosa. O desequilibrio visual compleméntase, ademais, coa forte diagonal que divide a obra en dúas partes —ponte e paisaxe—. Ao fondo da composición pódese apreciar un fiorde (elemento típico da paisaxe norueguesa) e dúas siluetas de barcos.

Tamén as cores deixan a un lado a copia mimética da natureza para centrarse nunha visión subxectiva. Munch mesturou de xeito irreal azuis, vermellos, amarelos e alaranxados.

Temática e Contexto

Nunhas notas do ano 1882, Munch describiu a situación que o levou a pintar o cadro:

«Ía camiñando con algúns amigos polo paseo —poñíase o sol— e, de súpeto, o ceo arroibouse. Detívenme. Canso, apoieime nunha varanda. Sobre a cidade e o fiorde azul non vía máis que sangue e linguas de lume. Os meus amigos seguían o seu paseo e eu seguía detido no mesmo lugar, só, tremendo de angustia; e sentín o berro, extenso, infinito, da natureza».

A escena desenvólvese nos arredores da cidade de Oslo, nun dos lugares de paseo favoritos da burguesía local. O fondo que referencia Munch nos seus soños sería en 1940 o escenario da invasión alemá de Noruega. O artista converteu este lugar nun pesadelo.

A Rúa - Ernst Ludwig Kirchner

Ficha Técnica

• Autor: Ernst Ludwig Kirchner (Aschaffenburg, 1880 - Davos, 1938)
• Cronoloxía: 1913
• Técnica: Óleo sobre lenzo
• Medidas: 91,1 x 120,6 cm
• Estilo: Expresionista
• Tema: Escena urbana
• Localización: MoMA (Nova York)

Descrición Formal

A rúa é unha das múltiples pinturas que Ernst Ludwig Kirchner, un dos principais representantes do Expresionismo alemán, dedicou ao ambiente urbano berlinés entre 1913 e 1915.

O Expresionismo pon a linguaxe plástica (formas e cores) ao servizo da expresión das emocións (en moitos casos, o medo ou «Angst» do home moderno). Isto é o que atopamos nesta pintura. As formas angulosas e en punta deforman as figuras. A mesma pincelada está aplicada dunha maneira xestual, sen disimular os seus trazos. Do mesmo xeito, e en contraste coa sobriedade do negro, Kirchner utiliza unhas cores (rosa, celeste) de maneira pouco naturalista. A utilización desta linguaxe expresionista non é arbitraria, senón que é perfectamente coherente coa temática da obra: a forma ponse ao servizo do contido.

Temática e Contexto

Son tempos difíciles, ás portas dabondo da Primeira Guerra Mundial. Kirchner retrata este momento histórico na cidade de Berlín, poñendo nun primeiro plano a dúas figuras femininas e un home. Cidade e degradación son unha mesma cousa.

Desde unha posición crítica, Kirchner retrata unha escena decadente, onde unha burguesía vestida coas súas mellores galas se preocupa máis por aspectos mundanos que polos verdadeiros problemas de Alemaña. Ademais, sitúa ao espectador nunha posición incómoda: coma se se tratase do escaparate que observa a figura masculina da dereita, o espectador é cómplice da escena.

O traballo comprometido deste artista foi clasificado polo nazismo como arte dexenerada; destruíron gran parte da súa produción en 1937. Finalmente, suicidouse en Davos en 1938.